Erfgoed brengt mensen samen en zorgt ervoor dat de omgeving, die snel verandert, vertrouwd blijft. Het Europese Verdrag van Faro benadrukt deze maatschappelijke en verbindende waarde van erfgoed en het belang van deelname door de samenleving. In nauwe samenwerking met erfgoedorganisaties onderzoekt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) daarom de komende jaren hoe burgerinitiatief en -participatie het beste kunnen worden gestimuleerd en gefaciliteerd.

De erfgoedgemeenschap centraal

Het Verdrag van Faro benoemt een beweging in de erfgoedsector die steeds sterker wordt: cultureel erfgoed als middel om maatschappelijke doelen te verwezenlijken. Denk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die samen werken aan het onderhoud van een fort. Of bijvoorbeeld de Sint Maartensviering in Utrecht die zorgt voor sociale cohesie omdat verschillende groepen met elkaar in contact komen.

Voor de vele erfgoedinstellingen waar de mens al centraal staat, is het Verdrag van Faro een stimulans om verder te gaan op de ingeslagen weg. Voor overheden en erfgoedinstellingen die nog niet veel participatieprojecten hebben doorlopen, betekent het vaak een nieuwe manier van werken.  

De rol van de RCE

De RCE is een programma Faro gestart met als doel burgerinitiatief en -participatie tot een vanzelfsprekend onderdeel van de erfgoedpraktijk te maken. Dit programma wordt in nauwe samenwerking met erfgoedorganisaties uitgevoerd en heeft als motto ‘leren door te doen’. Eerst zetten we een netwerk op van experts en gemeenschappen. In proefprojecten ontwikkelen we vervolgens gezamenlijk methoden en instrumenten waarmee overheden, erfgoedorganisaties en erfgoedgemeenschappen aan de slag kunnen in de praktijk.

De uitkomsten van het programma leveren een advies op aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over ratificatie van het Verdrag van Faro. Dit wordt begeleid door een implementatieplan waarmee het beleid rond burgerinitiatieven in de erfgoedsector kan worden uitgevoerd.