Het Nederlands religieus erfgoed is ongekend rijk en kan rekenen op draagvlak bij een breed publiek. Monumentale kerken, kloosters en hun interieurs worden gewaardeerd door jong en oud, en ongeacht of men zelf te kerke gaat of niet. Het afnemende aantal actieve religieuzen zet het voortbestaan van veel kerken en kloosters echter onder druk. Met als gevolg dat een groot aantal voor de eredienst gesloten wordt, wordt herbestemd of dat soms zelfs sloop dreigt.

Maar gelukkig zijn er ook positieve geluiden. Zo ontstaan nieuwe geloofsgenootschappen en groeit de aandacht voor het belang van de kerkgebouwen, met hun vaak prachtige interieurs en verhalen.

Het sluiten van kerkgebouwen voor de oorspronkelijke functie betekent niet per definitie het verlies van het gebouw. Nederland koestert haar kerken en kloosters in toenemende mate. Inmiddels kennen we een lange traditie, waarin zorgvuldige en liefdevolle oplossingen worden gevonden voor meervoudig gebruik en hergebruik.

Decentralisatie-uitkering integrale lokale kerkenvisies

Minister Van Engelshoven van OCW stelt vanaf 1 januari 2019 drie jaar circa 3 miljoen euro per jaar beschikbaar voor het opstellen van integrale kerkenvisies. De middelen, in de vorm van een decentralisatie-uitkering, worden beschikbaar gesteld aan gemeenten die van plan zijn om zo’n integrale kerkenvisie op te stellen. Met een integrale kerkenvisie wordt bedoeld dat gemeenten, kerkeigenaren, erfgoedorganisaties en betrokken inwoners gezamenlijk een strategische visie ontwikkelen op een duurzame toekomst voor het totale kerkenbestand binnen een gemeente.

Overweegt u een kerkenvisie op te stellen?

Dan zijn er verschillende zaken om vooraf te overdenken. De Checklist bij het opstellen van een kerkenvisie (PDF 87 KB) kan u hier bij helpen.

Aanvragen decentralisatie-uitkering

Gemeenten kunnen het hele jaar door een decentralisatie-uitkering aanvragen. De aanvragen verlopen via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Na beoordeling door de Rijksdienst, vindt uitkering twee keer per jaar plaats via het Gemeentefonds. De hoogte van de uitkering wordt bepaald door het feitelijk aantal kerkgebouwen binnen de gemeentegrenzen.

Aanvraagformulier decentralisatie-uitkering (PDF 215 KB)

Het aanvraagformulier moet worden ingevuld, ondertekend door de gemandateerd bestuurder (vaak de wethouder die erfgoed of monumentenzorg in zijn of haar portefeuille heeft) en gescand opgestuurd worden naar kerkenvisies@cultureelerfgoed.nl.

Meer informatie?

In het aanvraagformulier vindt u een toelichting op het aanvragen van een decentralisatie-uitkering.
Heeft u na het lezen van deze toelichting nog vragen? Neem dan contact op via kerkenvisies@cultureelerfgoed.nl.

Nederland telt meer dan 6.000 kerkgebouwen. 
Ze zijn bepalend voor straatbeeld en landschap. 
Vaak vormen deze kerkgebouwen het middelpunt van de gemeenschap. 
Menig Nederlander is er gedoopt, getrouwd, of heeft er gerouwd. 
Maar; anders dan vroeger worden kerken op veel plekken niet meer zo druk bezocht. 
Dat betekent minder geld voor onderhoud, of voor de energierekening. 
Daarom moeten we nu nadenken over de toekomst van kerkgebouwen… 
ook al is die toekomst... 
niet altijd duidelijk.
Kerkgebouwen hebben vaak veel verschillende belanghebbenden. 
Elk met eigen regels, wetten en eisen. 
En dat kan leiden tot moeizame discussies. 
Helemaal als oplossingen van kerk tot kerk gezocht moeten worden.
Willen we deze markante gebouwen behouden... 
dan is het dus belangrijk om naar elkaar te luisteren, elkaar de ruimte te geven, en de kerken in samenhang te bespreken.
Zo komen we tot een integrale kerkenvisie voor álle kerken in een gemeente.
En kunnen we samen kerkgebouwen behouden en een toekomst geven...
als kerk...
als multifunctioneel gebouw...
of met een andere bestemming. 
Meer weten over kerkenvisies? 
Ga naar www.toekomstreligieuserfgoed.nl.

Zie ook

Hoort bij