Klimaatstresstest

De laatste honderd jaar zijn wij gewend geraakt aan het beheersen van onze leefomgeving. We verleggen rivieren, bouwen huizen waar wij willen wonen en verstenen onze – ooit zo groene – steden. Tegenwoordig zien we de gevolgen van dit handelen: in de zomers is het te heet en tijdens extreme regenbuien lopen de straten over.

Klimaatstresstest

Hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen
vormen een risico voor steden en dorpen. Voor de bewoners.
En de infrastructuur.

Om te weten wat en waar het mis kan gaan, doen gemeenten in 2019 de stresstest.

Een inventarisatie van de kwetsbare plekken op het grondgebied.

Maar zo'n test is half werk als je ons niet meetelt.
Wij, de bewoners van de steden. We gaan hier al eeuwen om met water.

We kozen deze plek omdat het een goede plek was.
En de risico's en ongemakken? Daar hebben wij als Nederlanders
met vallen en opstaan mee leren omgaan.

In gesprek met water, de bodem en het landschap. En dat gesprek kun je nalezen in kaarten en naslagwerken. En van dat gesprek kunnen we veel leren.

Waar en hoe waren waterlopen in de stad aanwezig?
Waterlopen die nu aan het oog onttrokken zijn en soms een nieuwe betekenis kunnen krijgen. Hoe zat de oorspronkelijke bodemopbouw in elkaar?

Door hedendaagse en historische watersystemen te combineren kunnen effectieve oplossingen gevonden worden die passen bij de historisch ontstane structuur van de stad. Oplossingen die elegant, gebiedseigen en vaak relatief goedkoop zijn.

We gaan al eeuwenlang om met te veel en te weinig water. In gesprek met het water, de ondergrond, het landschap om ons heen.
Van dat gesprek kunnen we leren.

Gebruik cultuurhistorie als onderlegger bij de stresstest.

Het veranderende klimaat vergroot deze problemen. Extreem weer (droogte, regenval of hitte) komt in 2020 al drie keer zoveel voor als in 1990. Gemeenten bereiden zich voor op deze verandering met een ‘klimaatstresstest’.

Stappenplan Klimaatstresstest

Met de klimaatstresstest brengt de gemeente deze risicoplekken in beeld. Daar ontstaan bij extreem weer de grootste problemen, is de verwachting. Alle Nederlandse gemeenten en andere overheden zijn verplicht om voor 2020 de klimaatstresstest uit te voeren. De test valt onder het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, dat Nederland moet voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering.

Ons verleden biedt veel kennis voor de klimaatstresstesten. Historisch kaartmateriaal toont waar ooit de groenstructuren liepen en welke waterwegen zijn gedempt. Kennis over het verleden biedt zowel inzicht in het watersysteem, als aanknopingspunten voor mogelijke oplossingen.

Gouda door Jacob van Deventer, kaart uit 1558. Historisch kaartmateriaal levert kennis over gedempte watergangen en bebouwde groenstructuren. Wanneer je deze kaart met de hedendaagse satellietbeelden van Gouda vergelijkt, zie je dat bijna alle grachten zijn gedempt en de binnentuinen zijn volgebouwd. Met deze kennis kan je keuzes onderbouwen of ‘historische fouten’ herstellen.

Rijksdienst biedt kennis en advies

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed biedt kennis en handvatten aan om de adaptieve maatregelen op een goede manier in te passen. We brengen kennis in over de cultuurhistorische waarde van sites of objecten. Ook leveren we kennis over het natuurlijke systeem.