De jury van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026 selecteerde dit jaar uit alle inzendingen maar liefst zes genomineerden. De genomineerden zijn dit jaar – anders dan voorgaande jaren- verdeeld in twee categorieën: één voor het beste proces ter bevordering van de verduurzaming van monumenten en één voor het beste verduurzamingsproject. 

Genomineerden

In de categorie ‘Project’ zijn Dudok aan het Diep (Groningen), Nieuwsteeg 2 (Leiden), De Rode Toren, Tuindorp-West complex (Utrecht) en Voormalig Poppodium Tivoli (Utrecht) genomineerd. In de categorie ‘Proces’ zijn dit het Duurzame Monumentenproject (Zeist) en Een Warme Jas.

Ook het publiek kan in beide categorieën een stem uitbrengen. Stemmen kan vanaf 18 augustus 2026 tot dinsdag 15 september 00:00 uur, via Monumenten.nl.

Lustrum: 5e Erfgoed Duurzaamheidsprijs

De Erfgoed Duurzaamheidsprijs werd voor het eerst uitgereikt tijdens het 36e weekend van de Open Monumentendag in 2022, waarbij het thema 'Duurzaamheid' centraal stond. Watertoren De Reusch in Schimmert was de eerste winnaar van de Open Monumentendag Duurzaamheidsprijs 2022. De prijs werd de daaropvolgende jaren gecontinueerd onder de naam ‘Erfgoed Duurzaamheidsprijs’. De organisatie is in handen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds (NRF) en stichting Nederland Monumentenland.

Dit jaar wordt de prijs voor de vijfde keer uitgereikt. Ook nu wordt weer gezocht naar bijzondere en inspirerende voorbeelden van monumenten die zijn verduurzaamd. Het verduurzamingsproces van monumenten vraagt steeds om een zorgvuldige afweging tussen het behoud van erfgoedwaarde en de benodigde aanpassingen op het gebied van isolatie en installatietechnieken. De genomineerde projecten tonen elk jaar op inspirerende wijze hoe erfgoedwaarden geen belemmering hoeven zijn bij verduurzaming, maar óók onderdeel kunnen zijn van de oplossing.

Erfgoedprofessionals en extra aandacht voor gemeenten

Erfgoedprofessionals konden maximaal drie inspirerende verduurzamingsprojecten inzenden voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. Het betreft om projecten die tussen 2022 en het voorjaar van 2026 zijn gerealiseerd. DuMo-adviseurs, restauratiearchitecten, professionele monumentenorganisaties en restauratiebouwbedrijven konden deelnemen. Particuliere eigenaren konden via een betrokken professional inzenden. Daarnaast was er extra aandacht voor gemeenten die met een innovatief lokaal beleid, samenwerking of andere bijzondere aanpak de verduurzaming van monumenten versnellen.

Vakjury en publieksstem

De genomineerden zijn zorgvuldig geselecteerd door de vakjury, bestaande uit: Arjan de Zeeuw (directeur Kennis & Advies Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), Uğur Özcan (directeur Nationaal Restauratiefonds) en Bert Boer (directeur Stichting Nederland Monumentenland). De jury heeft bij de beoordeling van de inzendingen o.a. gekeken naar de aard van het project, de creativiteit, innovativiteit, uitdagendheid en naar het hele proces. Vanaf 18 augustus kan ook het publiek een stem uitbrengen op een project en/of proces dat indruk maakt. Over iedere genomineerde is een korte video te bekijken. Daarin licht de betrokken erfgoedprofessional bijvoorbeeld de verduurzamingsmaatregelen toe en vertelt over de afwegingen die zijn gemaakt. Door op het hartje bij de video op Monumenten.nl te klikken, wordt een stem uitgebracht voor de publieksprijs. Deze stemmen bepalen uiteindelijk welke genomineerden er naar huis gaan met de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. 

Stemmen op Monumenten.nl

Uitreiking tijdens Duurzaam Erfgoed Congres

De uitreiking van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs vindt plaats tijdens het Duurzaam Erfgoed Congres op 17 september 2026, de afsluiter van de Week van het Duurzaam Erfgoed. De prijs bestaat uit speciaal voor deze gelegenheid ontworpen awards.