Dudok aan het Diep in Groningen is geselecteerd als één van de genomineerden voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. Wouter van Riet Paap, Architect bij IRIS architecten vertelt in de video over de verduurzaming van het voormalige benzinestation, ontworpen door Dudok.
De opgave was om het ongeïsoleerde, betonnen gebouw en de omgeving nieuw leven in te blazen, met behoud van de kenmerkende slanke architectuur en transparantie. Met onder meer passend isolatieglas, isolatie waar mogelijk, een lucht-luchtwarmtepomp en PV-panelen en -folie met historisch beeldmateriaal is het gebouw verduurzaamd. Tegelijkertijd zijn de stalen kozijnen, monumentale tegels en andere karakteristieke elementen behouden. Ook de versteende omgeving is vergroend met bomen, gras en beplanting.
De stemmingen voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs zijn nu geopend! Neem een kijkje op Monumenten.nl en ontdek welke projecten nog meer zijn genomineerd. Stemmen kan tot dinsdag 15 september 2026 00:00 uur.
De organisatie van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs is in handen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds (NRF) en stichting Nederland Monumentenland.
Wouter van Riet Paap:
De oorspronkelijke situatie was gewoon een heel mooi benzinestationnetje van beton met heel veel glas, ontworpen door Dudok. Daarna is het afgezakt en was het een onprettige plek om te zijn.
Beeldtekst: Erfgoed Duurzaamheidsprijs
Dudok aan het Diep, Groningen
Wij hebben samen met Marseille Buiten, landschapsarchitect, in 2019 de selectie gewonnen om het gebouw en de locatie te herbestemmen.
Beeldtekst: Wouter van Riet Paap, architect, IRIS architecten
De belangrijkste kenmerken van dit gebouw en ook vaak van wederopbouwarchitectuur is natuurlijk dat het slank gebouwd is met veel transparantie en nou net de meest kenmerkende eigenschappen van dit gebouw, dat zijn nou net de kenmerken die het niet erg duurzaam maken. Ja, je ziet hier eigenlijk een verschrikkelijke versteende plek. Zo troffen we het aan in 2019. En dat is natuurlijk nu helemaal veranderd. Er zijn heel veel bomen toegevoegd, er is gras toegevoegd, er is beplanting toegevoegd, er zijn mooie paden aangelegd. De eerste opgave die we hadden was het glas vervangen, want je wil de stalen kozijnen behouden. Dus we hebben gekozen voor glas dat in die stalen kozijnen past en dat ook nog eens een keer zo transparant mogelijk is. De tweede belangrijke ingreep is: je wil isoleren, alleen op plekken waar het kan. En verder hebben we onder de vloer geïsoleerd. Dat is natuurlijk ook uit het zicht, maar we hebben er bijvoorbeeld bewust voor gekozen om de plint van het gebouw niet te isoleren omdat aan de buitenkant zou je het gebouw gaan opdikken. En aan de binnenkant hebben we te maken met monumentale tegels en dat willen we allemaal behouden. We hebben een warmtepomp toegevoegd, een lucht-luchtwarmtepomp. Die zit weer achter hergebruikte roosters van het oude netstation. En de gesloten gevel van het netstation, die stalen platen, die zijn vervangen door PV-panelen met een print. En op die print laten we foto's van de opening uit 1955 zien. Op het dak liggen PV-panelen, maar ook weer om die dikte zo beperkt mogelijk te houden hebben we daar PV-folie gebruikt. Dus zo maak je keuzes tussen wat ga je verduurzamen en waar wil je het karakter van het gebouw maximaal overeind houden? Ik denk dat dit project vooral laat zien dat we ook wederopbouwarchitectuur goed kunnen verduurzamen. Er wordt vaak gezegd dat kan niet en dan moet je het misschien slopen. We laten hier zien dat je met behoud van de kenmerken van die bouwstijl of die bouwperiode, dat je eigenlijk heel goed wel kan verduurzamen. En dat is een les denk ik, die we voor heel veel gebouwen kunnen gebruiken. Je mag gewoon zien dat het gebouw 70 jaar oud is en je mag ook zien wat er in al die tijd gebeurd is. Maar wel fijn dat de verduurzaming eigenlijk onzichtbaar is. Vind jij nou ook dat dit project de duurzaamheidsprijs verdient? Stem dan op Dudok aan het Diep.
Beeldtekst: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Stem op Dudok aan het Diep Groningen via Monumenten.nl