Het doel van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs is om goede en inspirerende voorbeelden van monumenten die zijn verduurzaamd te genereren en te laten zien dat erfgoedwaarden geen belemmering zijn bij verduurzaming, maar dat zij onderdeel zijn van de oplossing. De organisatie van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs is in handen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds (NRF) en stichting Nederland Monumentenland. Het inzenden van projecten kan tot 15 mei 2026 via Monumenten.nl.
Net als in de vier afgelopen jaren wordt er ook dit jaar weer gezocht naar bijzondere en inspirerende voorbeelden van monumenten die zijn verduurzaamd. Het verduurzamingsproces van monumenten vraagt steeds om een zorgvuldige afweging tussen het behoud van erfgoedwaarde en de benodigde aanpassingen op het gebied van isolatie en installatietechnieken. Deze balans vormt de kern van de uitdaging.
Erfgoedprofessionals uitgenodigd om in te dienen
Erfgoedprofessional die betrokken zijn (geweest) bij een uitdagend verduurzamingsproject met een inspirerend verhaal kunnen weer een project inzenden voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. Het indienen van verduurzamingsprojecten is enkel voorbehouden aan erfgoedprofessionals. (Zelfstandige) Duurzame Monumentenadviseurs (DuMo-adviseurs), restauratiearchitecten, professionele organisaties voor monumentenbehoud (POM) en restauratie-bouwbedrijven zijn van harte uitgenodigd om maximaal drie inzendingen te doen. De projecten moeten tussen 2022 en voorjaar 2026 zijn gerealiseerd. Particuliere eigenaren kunnen hun project nog steeds indienen, maar dit moet via de betrokken DuMo-adviseur, restauratie-architect of restauratiebouwbedrijf gebeuren.
Extra aandacht voor gemeenten
Naast individuele verduurzaamde monumenten is er dit jaar ook ruimte om gemeenten in het zonnetje te zetten die met lokaal innovatief beleid de verduurzaming van monumenten in een stroomversnelling brengen. Denk aan een speciale aanpak voor monumentale complexen en architectonische ensembles óf aan een voorbeeldstellende samenwerking tussen de erfgoed- en duurzaamheidsambtenaren. Ook worden gemeentelijke (erfgoed)ambtenaren uitgenodigd om de Erfgoed Duurzaamheidsprijs onder de aandacht te brengen bij de betrokkenen van vergunde en gerealiseerde erfgoedverduurzamingsprojecten en hen te motiveren het betreffende project in te dienen.
Project inzenden (geopend)
Het inzenden van een project kan tot 15 mei 2026 via Monumenten.nl.
Organisatie en jurering
De organisatie van de prijs is in handen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds en stichting Nederland Monumentenland. De jury wordt gevormd door Arjan de Zeeuw (directeur Kennis & Advies Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), Uğur Özcan (directeur Nationaal Restauratiefonds) en Bert Boer (directeur Stichting Nederland Monumentenland). De jury zal bij de beoordeling van de inzendingen o.a. kijken naar de aard van het project, de creativiteit, innovativiteit, uitdagendheid en naar het hele proces.
Uitreiking tijdens Week van het Duurzaam Erfgoed 2026
Na de uiterste inzenddatum van 15 mei vindt de jurering plaats en worden er max. 5 projecten genomineerd. Van elke genomineerd project wordt een korte video gemaakt, waarna het publiek vanaf half augustus kan stemmen voor de publieksprijs. De uitreiking van de publieksprijs vindt plaats tijdens het Duurzaam Erfgoed Congres op 17 september 2026, tijdens de Week van het Duurzaam Erfgoed.
Erfgoed Duurzaamheidsprijs viert eerste lustrum
De Erfgoed Duurzaamheidsprijs werd voor het eerst uitgereikt tijdens het 36e Open Monumentendag-weekend in 2022, waarbij het thema 'Duurzaamheid' centraal stond. Watertoren De Reusch in Schimmert was de eerste winnaar van de Open Monumente ndag Duurzaamheidsprijs 2022. De prijs werd de daaropvolgende jaren gecontinueerd, voortaan onder de naam Erfgoed Duurzaamheidsprijs. Dit jaar wordt de prijs voor de vijfde keer uitgereikt.
Inspiratie: video’s van de genomineerden Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2025
In 2025 werden uit de 29 inzendingen vijf verduurzamingsprojecten uitgekozen: De Meppel in Den Haag, de Van Loghem-woning in Haarlem, Huize Polak in Hilversum, de Martinikerk in Sneek en Museum Kruithuis in Den Bosch. Al deze vijf projecten waren winnaars van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs. Via Monumenten.nl kon het publiek stemmen op diens favoriet. Het publiek bracht in totaal meer dan 5.600 stemmen uit. Het gerestaureerde en getransformeerde Museum Kruithuis in Den Bosch ontving de publieksprijs.
Winnaars Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2025 en juryleden Arjan de Zeeuw, Bert Boer en Uğur Özcan.
