Nieuwsteeg 2 in Leiden is geselecteerd als één van de genomineerden voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. Kees Lau, Architect bij Architectenbureau Lau vertelt in de video over de verduurzaming van dit rijksmonument uit circa 1500. De opgave: het historische pand verduurzamen met behoud van de bijzondere erfgoedwaarden. Door de schil te isoleren, isolerend glas toe te passen en overal vloerverwarming aan te leggen, is het energieverlies sterk teruggebracht. Warmteterugwinning en drie grondboringen van 120 meter zorgen voor duurzame verwarming en koeling. Het resultaat: energielabel A+++ voor een pand uit de 16e eeuw.
Tijdens de werkzaamheden kwamen bovendien historische wandbekleding en tekeningen tevoorschijn. Door vanaf het begin samen te werken met monumentenzorg, aannemer en installateur konden de verduurzamingsmaatregelen zorgvuldig worden ingepast.
De stemmingen voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs zijn nu geopend! Neem een kijkje op Monumenten.nl en ontdek welke projecten nog meer zijn genomineerd. Stemmen kan tot dinsdag 15 september 2026 00:00 uur.
De organisatie van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs is in handen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds (NRF) en stichting Nederland Monumentenland.
Kees Lau: Raar genoeg is het eigenlijk veel eenvoudiger om een rijksmonument te verduurzamen dan een woning uit de jaren dertig. De winst die je behaalt, is veel groter. Wij hebben hier uiteindelijk A+++ bereikt. En dat vind ik nogal stoer voor een pand uit 1500.
Beeldtekst: Erfgoed Duurzaamheidsprijs
Nieuwsteeg 2, Leiden
Het pand behoort tot de oudste bebouwing van Leiden. Toen de opdrachtgevers hier kwamen, waren ze direct erg gecharmeerd van verduurzaming.
Beeldtekst: Kees Lau
Architect, Architectenbureau Lau
Dat vonden ze belangrijk. Verduurzamen is eigenlijk heel eenvoudig. Je moet zorgen dat de schil dicht is, zodat je daar zo weinig mogelijk warmte door verliest. Dat betekent: de vloer isoleren, de gevel, het glas en het dak isoleren. En dan met lagetemperatuurverwarming werken. Dat hebben we hier gedaan door overal vloerverwarming toe te passen. We hebben hier warmteterugwinning van de ventilatielucht toegepast. En wat we hier bijzonder hebben gedaan, zijn grondboringen om aardwarmte te winnen. Er zijn drie boringen van ongeveer 120 meter gemaakt in de tuin. In de zomer haal je koelte binnen en in de winter verwarm je daar gewoon het hele pand mee. Dus die combinatie van al die factoren, allemaal kleine dingetjes die je doet: daarmee kan je zorgen dat je, zoals hier, A+++ haalt. Je komt bij elk monument allemaal prachtige dingen tegen en dat is ook hier zo. Bij het slopen van voorzetwanden en plafonds zijn we onder andere oude wandbekleding tegengekomen. We hebben tekeningen gevonden met een soort houtskool op de muur. Daar hebben we het Rijksmuseum bij gehaald. Het was geen Rembrandt. Met hogescholen in Den Haag hebben we een rekenmodel ontwikkeld waarmee je van tevoren, zonder dat je nog een plan hebt gemaakt, kan uitzoeken welke maatregelen welk rendement opleveren en wat de terugverdientijd is. En voordat je dat project start, ga je met Monumentenzorg van de gemeente aan de gang. Dat geeft de aannemer de kans om te zien waar de verrassingen zitten en de installateur daar heel vroeg bij te betrekken. Wat van belang is als je in zo'n bouwteam werkt, is dat je heel vroeg alle informatie uitwisselt en daarmee een bedrag kan vaststellen waarvoor je het gaat doen. Dat kan als je in een team werkt. Als je net zo enthousiast bent geworden als wij en de opdrachtgevers van dit project, heb je alle gelegenheid om op Nieuwsteeg 2 te stemmen. Doe dat dus.
Beeldtekst: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Stem op Nieuwsteeg 2 Leiden via Monumenten.nl