Professionele organisaties voor monumentenbehoud

Monumentenorganisaties die eigenaar zijn van minimaal 20 rijksmonumenten kunnen een professionele organisatie voor monumentenbehoud (POM) worden. Met deze status wil de rijksoverheid goed eigenaar- en opdrachtgeverschap stimuleren. Voor de stichtingen en verenigingen biedt de status van professionele organisatie voordelen bij de aanvraag voor instandhoudingssubsidie.

Wat is een professionele organisatie voor monumentenbehoud?

Een POM is een grote monumentenorganisatie die voldoet aan een aantal specifieke criteria.

De organisatie is:

  • een privaatrechtelijke rechtspersoon of kerkgenootschap,
  • eigenaar van ten minste twintig beschermde monumenten.

In haar aanvraag moet de organisatie aantonen:

  • een statutaire doelstelling tot instandhouding van cultureel erfgoed te hebben,
  • dat de kwaliteit van de uitvoering van de werkzaamheden is geborgd,
  • dat de professionele omgang met beschermde monumenten in de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag een structureel en consistent karakter heeft, financieel stabiel te zijn,
  • dat ten minste de helft van haar monumenten in goede staat is.

Status

U kunt als professionele organisatie met monumentenzorg als hoofdactiviteit ook voor woonhuismonumenten subsidie krijgen. Voor al uw monumenten kunt u tegelijk en eenvoudig subsidie aanvragen en verantwoorden. Daarnaast krijgt uw subsidieaanvraag voorrang als sprake is van overvraag. De verleende subsidie mag door uw organisatie op de meest efficiënte manier binnen het instandhoudingsplan ingezet worden.

Op haar beurt verwacht de rijksoverheid dat uw organisatie goed voor uw monumenten blijft zorgen en actief bijdraagt aan het verbeteren van de monumentenzorg.

Status aanvragen

Elke monumentenorganisatie die aan de bovengenoemde criteria meent te voldoen kan een aanvraag doen. U stuurt uw schriftelijke aanvraag naar de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), samen met:

  • de statuten van uw organisatie,
  • een beleids- of visiedocument waaruit moet blijken hoe kwaliteit van de werkzaamheden is geborgd,
  • de jaarverslagen en jaarrekeningen van de laatste vijf jaar,
  • een overzicht van de monumenten in eigendom en hun technische staat.

In de Subsidieregeling instandhouding monumenten en de toelichting daarop kunt u alle criteria nalezen. Daar leest u ook waar het beleids- of visiedocument aan moet voldoen.

Aanwijzingsprocedure

  • Monumentenorganisaties kunnen ieder jaar vóór 1 september een aanvraag doen bij de RCE.
  • De RCE controleert alle aanvragen op volledigheid.
  • Vervolgens toetst de RCE de aanvragen op de twee formele criteria.
  • De RCE stelt de formele adviesaanvraag aan de Raad voor Cultuur op. Hij doet dat namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, jaarlijks vóór eind september.
  • De Raad voor Cultuur toetst deze adviesaanvraag op inhoudelijke criteria en brengt het gevraagde advies uit aan de minister voor eind van het jaar. 
    Meer over deze adviesprocedure vindt u op de website van de Raad voor Cultuur.
  • De RCE stelt een beslisnota op en legt deze samen met het advies van de Raad voor Cultuur uiterlijk half januari voor aan de minister.
  • Tot slot stelt de RCE de aan- en afwijzingsbesluiten op en stuurt deze samen met een kopie van het advies uiterlijk half februari toe aan de aanvragers.

Dit zijn de professionele organisaties voor monumentenbehoud

  • Landgoed De Wiersse B.V.
  • Nationale Maatschappij tot Behoud, Ontwikkeling en Exploitatie van Industrieel Erfgoed
  • N.V. Bergkwartier Maatschappij tot Stadsherstel
  • Stadsherstel Amsterdam N.V.
  • Amsterdamse Maatschappij tot Stadsherstel II N.V.
  • B.V. AMF Restauratie
  • Stichting Het Geldersch Landschap
  • Stichting Kasteel De Haar
  • Stichting Oude Groninger Kerken
  • Stichting Twickel
  • Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen
  • Vereniging Hendrick de Keyser
  • Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten in Nederland
  • Stichting Alde Fryske TsjerkeStichting Het Utrechts Monumentenfonds
  • Stichting Het Drentse Landschap
  • Stichting het Limburgs Landschap
  • Rijnlandse Molenstichting
  • Stadsherstel Historisch Rotterdam N.V.
  • Stichting de Fryske Mole
  • Stichting Instandhouding Molens in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden (SIMAV)
  • Utrechtse Maatschappij tot Stadsherstel N.V.
  • Stadsgoed Monumenten B.V.

Monitoring

Sinds 2017 ziet de Inspectie Overheidsorganisatie en Erfgoed er op toe dat de POM’s na verloop van tijd nog steeds aan de criteria voldoen.