Restitutiebeleid

Kunstobjecten waarvan het zeker of in hoge mate waarschijnlijk is dat ze tussen 1933 en 1945 geroofd, geconfisqueerd of onder dwang verkocht zijn, kunnen onder het huidige restitutiebeleid teruggegeven worden aan de erfgenamen van de oorspronkelijke eigenaar.

Teruggave kunst Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn tienduizenden kunstvoorwerpen vanuit Nederland in Duitsland terechtgekomen. Bijvoorbeeld door verkoop, maar ook door roof of confiscatie. Een deel van deze werken is na de oorlog in Nederland teruggekeerd en ondergebracht in de rijkscollectie.

Tot in de jaren 50 is een deel teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren. Wat achterbleef in de rijkscollectie kreeg de titel NK-collectie (Nederlands Kunstbezit-collectie). De NK-collectie bestaat uit schilderijen, werken op papier en toegepaste kunst zoals meubelen en keramiek. Deze werken worden uitgeleend aan musea; een aantal hangt in overheidsgebouwen.

Een overzicht van de NK-werken is te vinden op www.herkomstgezocht.nl

Olieverfschilderij voorstellende winterlandschap met schaatsers

Winterlandschap met schaatsers (1866) van Charles Leickert (1818 - 1907), doek 82,5 x 122 cm, NK-collectie

Museale verwervingen

In Nederland zijn ook werken aanwezig die geroofd zijn voor of tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar niet in de NK-collectie zitten. Bijvoorbeeld omdat ze pas vele jaren na de oorlog aangeschaft zijn.

De Nederlandse musea hebben onderzoek gedaan naar alle kunst die vanaf 1933 in hun collecties is gekomen. Op de website musealeverwervingen.nl staat een overzicht van kunst met een mogelijke roofachtergrond.

Vrijwillige restitutie

Volgens het Nederlandse recht zijn restitutiezaken verjaard. De huidige bezitters kunnen echter wel vrijwillig overgaan tot restitutie. Dit gebeurt meestal op advies van een onafhankelijke commissie, de Adviescommissie restitutieverzoeken cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog, kortweg Restitutiecommissie.

Het Nederlandse teruggavebeleid is gericht op een ‘just and fair solution’ conform de Washington Principles. Deze uitgangspunten pleiten voor identificatie en publicatie van naziroofkunst, open en toegankelijke archieven voor onderzoekers, het opstellen van een redelijk en billijk teruggavebeleid en de instelling van een alternatieve geschillenbeslechter.