Lab op pad

Onder de naam Lab op pad slaat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) een brug tussen wetenschap en kunst en cultuur. Met onderzoeksapparatuur uit het Rijkserfgoedlaboratorium wordt in musea door het hele land onderzoek verricht naar objecten uit hun collecties. Museumbezoekers kunnen het onderzoek op locatie volgen en vragen stellen.

De relevantie van wetenschap voor het behoud van cultureel erfgoed, van schilderij tot archeologische vondst, is bij een groot publiek niet bekend. Terwijl (natuur)wetenschappelijk onderzoek antwoord kan geven op vragen als: Is dit schilderij inderdaad in de zestiende eeuw gemaakt? Die briefopener, is die wel van mammoetivoor, zoals de schenker destijds beweerde? En klopt het dat deze deurklinken echt uit de art nouveau-tijd stammen?

Tweejarig project

Om iedereen kennis te laten maken met de rol die onderzoek speelt bij cultureel erfgoed, ontwikkelde de RCE het project Lab op pad. Laboratoriumspecialisten pakken hun apparatuur op en gaan ermee naar acht musea in Nederland. Andere musea uit de betreffende regio kunnen hierbij aanhaken. Dit project start in het najaar van 2021 en duurt twee jaar.

De apparatuur en technieken die de onderzoekers bij hun bezoek aan musea gebruiken hebben we in een Infographic (Pdf) gezet.

Infographic van het project Lab op pad. Er worden diverse apparatuur en technieken simpel uitgelegd.

Agenda en aanmelden objecten

Het Lab op pad is regelmatig in musea in Nederland te vinden. De precieze data vermelden we in de agenda op deze website. 

Regionale instellingen met een collectie kunnen zich aanmelden om objecten te laten onderzoeken. Neem hiervoor contact op met Adinda van Wely.

Lab op pad, een kijkje in de keuken


Pianomuziek.

Titel: Lab op Pad, een kijkje in de keuken


Sanne Berbers: Het Rijkserfgoedlaboratorium doet onderzoek naar erfgoed in de breedste zin van het woord.

Sanne Berbers: Dat kunnen archeologische objecten zijn, maar ook schilderijen, dingen in musea, historische panden, kerken.

Sanne Berbers: Onderzoek vindt niet altijd plaats in het lab.

Sanne Berbers: Eigenlijk beginnen we altijd bij het object zelf en gaan we naar de objecten toe.

Sanne Berbers: Pas als we monsters nemen die we niet op locatie kunnen analyseren nemen we die mee naar het lab en doen we hier verder analyses.

Sanne Berbers: Met het Lab op pad gaan we twee dagen op bezoek bij een museum.

Sanne Berbers: Dan zetten we onze mobiele apparatuur op zaal op en nodigen we regionale musea uit om met objecten langs te komen die we dan onderzoeken.

Sanne Berbers: Het Lab op pad is in het leven geroepen omdat we merkten dat kleinere erfgoedlocaties ons minder goed weten te vinden, omdat ze ook niet precies weten welke vragen ze moeten stellen.

Sanne Berbers: Met het Lab op pad willen we een laagdrempelige manier bieden om ook wat kleinere onderzoeken uit te voeren en uit te vogelen wat voor vragen je kan stellen wat voor objecten kan je laten onderzoeken zonder meteen een aanvraag in te dienen.

Sanne Berbers: Met het Lab op pad nemen we vijf apparaten mee die we opstellen op zaal.

Sanne Berbers: Met deze apparaten kunnen we heel goed naar het oppervlakte kijken met verschillend licht.

Sanne Berbers: Maar we kunnen ook kijken naar de chemische en elementaire samenstelling van objecten.

Sanne Berbers: Het leukste is eigenlijk de combinatie van echt met objecten werken en dat het publiek kan meekijken. Dat je naast het object dingen kan uitleggen over het onderzoek dat je doet.

Sanne Berbers: Wat altijd bijzonder is aan zo'n dag is dat je heel veel verschillende en diverse
objecten te zien krijgt achter elkaar.

Sanne Berbers: Wat heel leuk was, was een archeologische gesp waarvan we konden zien dat het oppervlakte origineel verguld was geweest.

Sanne Berbers: Dat maakt de gesp opeens veel bijzonderder.

Sanne Berbers: Ik vind het mooi dat het Lab op pad bestaat omdat culturele instanties, die normaal niet bij ons terechtkomen, ons zo wel weten te vinden hun mooie objecten te laten onderzoeken.

Eindtitel: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Het Rijkserfgoedlaboratorium voert natuurwetenschappelijk onderzoek uit naar objecten. De aanleiding voor het onderzoek kan onder andere een restauratie zijn, de verbetering van beheer en behoud, of een tentoonstelling. 

Aanvullende informatie over onderzoek kan worden gevonden op: www.cultuurerfgoed.nl

Dank aan Museum Jan Cunen voor de gastvrijheid