Vrijwilligers beschikken over grote lokale kennis en worden in de maritieme archeologie de 'ogen en oren' van de professionals genoemd. Ze hebben een grote rol in de erfgoedzorg. Een nauwe samenwerking is van groot belang om het cultureel erfgoed te behouden voor de toekomst. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) zet zich in om aan verschillende perspectieven ruimte te bieden door middel van kennisuitwisseling, advies en financiële middelen.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) werkt aan en voert wetgeving en verdragen uit. Tevens is de RCE aanjager van projecten om de samenwerking met vrijwilligers in de archeologie te versterken.
Ontheffing, projecten en verdragen
Sinds 2024 is het voor vrijwilligersorganisaties in de maritieme archeologie mogelijk om een ontheffing aan te vragen op de certificeringsplicht. Hierdoor is het mogelijk om tijdelijk en beperkt bodemverstorend onderzoek te doen naar archeologisch erfgoed op de waterbodem. Meer informatie over het aanvragen van de ontheffing voor vrijwilligersorganisaties.
Met dit project wil de RCE maritiem onderzoek stimuleren en de verscheidenheid aan verhalen in kaart te brengen en zo het maritieme verleden boven water halen. Het project stimuleert burgerinitiatief en -participatie en maakt dit tot een vanzelfsprekend onderdeel van de erfgoedpraktijk. Door vrijwilligers en studenten te ondersteunen in onderzoek over een zelfgekozen onderwerp ontstaat kennisuitwisseling die inspiratie kan bieden en waar iedereen van kan leren. Meer informatie over het 13 provinciën project.
Mensen zetten zich in voor behoud en gebruik van erfgoed. Zonder meerstemmigheid, co-creatie, burgerinitiatief en burgerexpertise zou Nederland niet zó rijk zijn aan erfgoed. Uitgaand van het Verdrag van Faro zet de RCE in op gelijkwaardige participatie. Meer informatie over het Verdrag van Faro.
In het najaar van 2001 nam de Algemene Vergadering van UNESCO het Verdrag inzake bescherming van cultureel erfgoed onder water aan. Het verdrag werd opgesteld vanwege toenemende plunderingen en vernielingen van dit erfgoed door schatgravers, souvenirjagers, maar ook andere (economische) activiteiten van de mens op de bodem van de rivieren, meren en zeeën. Het verdrag streeft naar een wereldwijde bescherming van het cultureel erfgoed onder water, niet alleen in de kustgebieden en territoriale wateren, maar ook daarbuiten.
Een belangrijk uitgangspunt in het verdrag is dat samenwerking tussen staten, internationale organisaties, wetenschappelijke instellingen, beroepsorganisaties, archeologen, duikers, andere belanghebbenden en het grote publiek essentieel is voor de bescherming van het onderwater cultureel erfgoed. Meer informatie over het UNESCO verdrag ter bescherming van cultureel erfgoed onder water.
De sporen van de Nederlandse maritieme geschiedenis zijn over de hele wereld terug te vinden. Nederlandse schepen zijn in alle uithoeken van de wereld geweest. Bij deze reizen zijn veel schepen vergaan, bijvoorbeeld door gewapende conflicten of slechte weersomstandigheden. Meer informatie over buitenlandse projecten en samenwerking maritiem erfgoed.
Melden van vondsten
Heeft u een (toevallige) vondst gedaan van maritieme objecten, dan kunt u dit melden via het meldingsformulier maritieme vondsten.