De gebiedsbiografie is een waardevol onderzoeksinstrument op het snijvlak van cultureel erfgoed, maatschappij en ruimtelijke ordening. Om hiervoor positieve aandacht te blijven genereren en om het professionele debat te blijven voeren over de kwaliteit en innovatie in het vakgebied, heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) het initiatief genomen om een Gebiedsbiografieprijs in te stellen. Op deze pagina leest u meer over de criteria en gang van zaken rond deze prijs.
Criteria voor voordragen
Voor de gebiedsbiografieprijs kunnen publicaties worden voorgedragen die zijn opgezet als landschaps- of gebiedsbiografie zoals beschreven op de pagina over gebiedsbiografieën en die:
- zijn verschenen tussen 1 oktober 2022 en 1 oktober 2025;
- zijn geschreven in het Nederlands;
- betrekking hebben op een gebied in Nederland of Carïbisch Nederland;
- openbaar toegankelijk zijn, dat wil zeggen: de publicatie dient ofwel fysiek via de boekhandel of bibliotheek ofwel online voor iedereen toegankelijk te zijn. Ongepubliceerde masterscripties en proefschriften zijn uitgesloten van deelname.
Beoordeling door onafhankelijke vakjury
De beoordeling van de ingezonden publicaties die voldoen aan bovenstaande voorwaarden vindt plaats door een onafhankelijke vakjury. De samenstelling van deze vakjury is als volgt:
- Noël van Dooren, Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving (voorzitter)
- Saskia van Dockum, directeur Het Utrechts Landschap
- Jan Kolen, hoogleraar Landschapsarcheologie en Cultureel Erfgoed Universiteit Leiden
- Linde Egberts, hoofd afdeling Landschap Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
- Dennis Worst, senior projectleider Landschapsbeheer Friesland
- Suzanna Jansen, schrijfster
Bij de beoordeling weegt de jury de inzending op verschillende aspecten. Belangrijk om daarbij te vermelden is dat een biografie niet op alle aspecten hoog hoeft te scoren, maar zich juist ook op één of enkele aspecten positief kan onderscheiden. De jury zal op basis van onderstaande aspecten een weging maken tussen de verschillende inzendingen en in het juryrapport haar keuze van de winnaar verantwoorden.
Hierbij gaat het om aspecten zoals:
- Is de biografie gestructureerd opgezet en feitelijk juist onderbouwd?
- Is gebruik gemaakt van kennis uit verschillende vakgebieden?
- Is er een langetermijnperspectief gehanteerd waarbij ontwikkelingen en transformaties uit verschillende tijdsperiodes aan bod komen?
- Verklaart de biografie het huidige aanzien en belangrijkste kenmerken van het landschap?
- Is er aandacht voor de wisselwerking/interactie tussen mens en natuur door de tijd?
- Is er gebruik gemaakt van divers en origineel bronnenmateriaal?
- Zijn de gebruikte bronnen zorgvuldig vermeld?
Hierbij gaat het om aspecten zoals:
- Is de biografie toegankelijk, samenhangend en prettig geschreven?
- Besteedt de biografie voldoende aandacht aan de mens als auteur van het landschap?
- Belicht de biografie nieuwe invalshoeken op de relatie tussen mens en landschap, voorbij de bestaande historische en erfgoedcanons?
- Sluit de biografie aan bij de beoogde doelgroep (professionals of breder publiek)?
- Is er sprake van een originele invalshoek of stijlvorm?
Hierbij gaat het om aspecten zoals:
- Is de visuele vormgeving van de biografie aantrekkelijk of origineel?
- Sluiten tekst en beeld goed op elkaar aan? In hoeverre versterkt de visuele laag het verhaal en draagt deze bij aan een beter begrip van het landschap?
- In hoeverre kun je het verhaal als lezer volgen door middel van het beeldmateriaal (kaarten, foto’s, infographics, tijdlijnen, etc.)?
- Wordt cartografie op een informatieve en aantrekkelijke manier ingezet, bijvoorbeeld door nieuw getekende kaarten?
Hierbij gaat het om aspecten zoals:
- Zijn bewoners, gebruikers of andere stakeholders betrokken bij de totstandkoming van de biografie?
- Draagt de biografie bij aan bewustwording van de identiteit of trots op het gebied?
Hierbij gaat het om aspecten zoals:
- Wordt er verbinding gelegd met het heden en de toekomst?
- Heeft de biografie betekenis voor actuele vraagstukken of opgaven?
- In hoeverre worden in de biografie richtinggevende uitspraken gedaan over de omgang met de (belangrijkste) waarden van het gebied?
- In hoeverre heeft de biografie potentie om beleidsmakers en andere professionals aan te zetten tot beweging?
- Inspireert de biografie tot navolging?
Hoe kan ik een gebiedsbiografie voordragen?
Een gebiedsbiografie inzenden voor de Gebiedsbiografieprijs 2025 was mogelijk tot en met 8 december 2025. Het aanmeldformulier is gesloten.
Wanneer wordt de winnaar bekend gemaakt?
Het is de bedoeling dat de winnaar van de eerste Gebiedsbiografieprijs bekend wordt gemaakt in april 2026. De winnende biografie ontvangt een bijeenkomst op locatie om de gebiedsbiografie, voor het eerst of opnieuw, in het zonnetje te zetten. Deze bijeenkomst zal de RCE in samenwerking en overleg met de winnende biografie organiseren voorafgaand aan of kort na de zomer van 2026.