Op zondag 15 november klonk het startschot voor de reizende tentoonstelling ‘Ontdek wat loodisotopen ons vertellen over het verleden’ in Archeologiemuseum Huis van Hilde in Castricum. De kleine tentoonstelling vertelt in een notendop wat het onlangs uitgevoerde loodisotopenproject aan nieuwe verhalen over de bronstijd heeft opgeleverd.
Beeld: Michel Mees
Bezoekers van Huis van Hilde bewonderen de Labkar
Terug naar de bron
Het kopererts van de in dit project onderzochte bronzen voorwerpen blijkt van ver weg te komen. In de vroege fase van de bronstijd (vanaf ca. 2200 v Chr.) vaak uit Spanje of het Slowaakse Ertsgebergte. In de loop der tijd veranderden die brongebieden. Vanaf 1600 voor Chr. zijn mijnen in Oostenrijk en in Wales favoriet. Aan het einde van de midden-bronstijd, vanaf 1200 voor Chr., gaat het om kopererts uit de buurt van Trentino in Italië. Dan wordt het brons steeds vaker gerecycled en wordt er lood aan de legering toegevoegd. Vaak is dat zoveel lood dat het koperertssignaal niet meer te achterhalen is. Wel is bekend dat het gaat om lood uit Engeland.
In totaal zijn er meer dan 200 bronzen voorwerpen uit de periode 2200 tot 600 voor Chr. onderzocht. Met loodisotopen is het koperertssignaal dat in het brons zit, te achterhalen. Uit de studie blijkt dat de bronstijdboeren in Nederland en Vlaanderen duidelijk waren aangehaakt aan de uitgestrekte uitwisselingsnetwerken van Europa.
Reis door Nederland
De tentoonstelling zal tot eind maart 2027 in Huis van Hilde te zien zijn. Daarna reist één onderdeel, de Labkar, naar verschillende musea waar de voorwerpen liggen die in het project zijn onderzocht. De Labkar is een mobiele, educatieve expo met replica’s en interactieve spellen, bedoeld voor jong en oud. Centraal staan de objecten uit de bronstijd en de hoofdvraag daarbij is: waar komt het kopererts vandaan?
De ontvangende musea verzorgen het vaste onderdeel; een vitrine met de onderzochte bronstijdvoorwerpen. Een groot informatiebord (banner) licht de levensloop van één voorwerp toe. De RCE heeft samen met Huis van Hilde de expositie in Castricum bedacht en ingericht. Eén van de hoofdrolspelers is de kleine priem van Velsen-Waterland die in Huis van Hilde te zien is. Die blijkt een reis van ruim 1500 kilometer te hebben afgelegd.
De Labkar is door bureau Tijdlab ontwikkeld en reist de komende jaren langs twintig verschillende musea in Nederland, tot circa 2030. Volg de tentoonstelling en bekijk waar deze te zien is.