In deze video maak je kennis met het Kruithuis in Den Bosch, één van de genomineerde projecten voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2025. Het vier eeuwen oude monument is duurzaam gerenoveerd met behoud van originele materialen. Belangrijke maatregelen zijn dakna-isolatie, hergebruik van historische bouwmaterialen en het plaatsen van luchtwarmtepompen in het naastgelegen geweermakershuisje. Stemmen op dit project kan t/m 15 september 2025 via Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2025.
BEELDTEKST:
Kruithuis, Den Bosch.
Ivo Scheffers - Gemeente 'S-Hertogenbosch:
Het bijzondere aan het Kruithuis is dat het vier eeuwen oud is en dat het eigenlijk in zijn basisvorm nooit veranderd is. Dus zoals we het gebouw nu zien is het ook gebouwd tussen 1618 en 1621.
Joep van As - Restauratiearchitect BiermanHenket:
Ik word vooral enthousiast van het gebouw zelf. De vorm, de robuustheid, de stoerheid die het uitstraalt. We hebben telkens juist gekeken wat het monument zelf op kon lossen, en daardoor konden we relatief kleine ingrepen doen om toch een groot resultaat te behalen.
*Pianomuziek*
Joep van As - Restauratiearchitect BiermanHenket:
Die bestaande muur was al heel dik. Dat werkt gewoon als
een hele grote thermische buffer en daardoor hoeven we bijvoorbeeld niet binnen de muren na te isoleren. Het dak hebben we nageïsoleerd aan de buitenzijde. Bijkomstigheid was natuurlijk wel
dat we dan de leien moesten vervangen.
*Pianomuziek gaat door*
Ivo Scheffers - Gemeente 'S-Hertogenbosch:
In de geschiedenis van het Kruithuis is hergebruik eigenlijk de basis geweest. Denk bijvoorbeeld aan de leeuw boven de hoofdpoort, voorzien van de zeven speerpunten van de Republiek. Ook in de negentiende eeuw, toen we weer een koninkrijk werden voorzien van een kroon en zijn er weer speerpunten verdwenen. En dat is het continue in de aanpak van het Kruithuis, waarbij we niets weggooiden, maar altijd keken of we het konden hergebruiken. En zo hebben we de oude dakleien
kunnen hergebruiken, en op allerlei manieren heel terughoudend bouwmaterialen uit het gebouw gehaald om vooral zoveel mogelijk oorspronkelijke materialen te kunnen handhaven.
*Pianomuziekn*
Joep van As - Restauratiearchitect BiermanHenket:
Een complex vraagstuk bij het gebouw was de inpassing van de luchtwarmtepomp, omdat die groot zijn en grote roosters nodig hebben en dat had nogal veel impact op het monument. Maar gelukkig ontstond de mogelijkheid om het naastgelegen geweermakershuisje te behouden, maar tevens om daar dus ook die grotere componenten in te plaatsen en daarmee het Kruithuis te ontzien.
Ivo Scheffers - Gemeente 'S-Hertogenbosch:
Doordat we de warmtepompen konden plaatsen in het geweermakershuisje speelden we ruimtes vrij
in het Kruithuis die we voor publiekstoepassingen konden inrichten. Uiteindelijk heeft de Heemkundevereniging, de Kring Vrienden, aangeboden om hier een Vesting- en Watermuseum te openen.
Joep van As - Restauratiearchitect BiermanHenket:
De luchtbehandelingskast bevindt zich op de begane grond en die verdeelt het hoofdtracé
door de vloer, dus het is niet zichtbaar, en dan takt die af naar de verdiepingen en daar zijn luchtzakken aangebracht, bijvoorbeeld in de kap. En we hebben ook een heel vernuftig regelsysteem. Je ziet af en toe een sensor zitten, om ook goed te monitoren tijdens gebruik dat het ook echt zo werkt zoals wij bedacht hebben. We zien nu bijvoorbeeld in de metingen
dat er piekbelastingen zijn en vanwege de netcongestie zijn we nu aan het kijken hoe we die bijvoorbeeld met een accupakket kunnen opvangen.
Ivo en Joep in koor:
Stem op ons!
Ivo Scheffers - Gemeente 'S-Hertogenbosch:
Want we hebben het Kruithuis verduurzaamd met verrassend hergebruik
van historische materialen, en het geweermakershuisje kunnen behouden als energiehuis voor het museum.
BEELDTEKST:
Kruithuis, Den Bosch.
Stemmen kan op www.monumenten.nl/duurzaamheidsprijs.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Nederland Monumentenland.
Restauratiefonds.