Juryrapport Monumententalentprijs 2025

Over de Monumententalentprijs

Om verjonging en vernieuwing in de erfgoedsector te stimuleren, heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de jaarlijkse aanmoedigingsprijs Monumententalent ingesteld. Het gaat specifiek om jonge professionals (tot 32 jaar) die betaald werk verrichten in de Nederlandse monumentensector. De winnaar ontvangt een uniek en naar eigen wens in te vullen ontwikkeltraject van 3000 euro. De overige twee finalisten ontvangen elk 1500 euro voor hetzelfde doel. De uitreiking vindt plaats tijdens het Monumentencongres op 13 november 2025.

Criteria

• De genomineerde is jonger dan 32 jaar op het moment van inschrijving;
• Besteedt in het werkpakket een groot deel van de tijd aan monumentenzorg en is op een professionele manier met monumenten, ontwerp, beleid of iets soortgelijks bezig;
• Legt op innovatieve wijze verbinding tussen meerdere werkvelden, zoals bedrijfsleven, wetenschap, maatschappij, onderwijs, etc.;
• Heeft de ambitie om deel te nemen aan een (betaald) persoonlijk ontwikkelingstraject;
• Is betaald werkzaam in het Nederlandse monumentendomein, in loondienst of als zelfstandige;
• Heeft visie op het inzetten van vernieuwende presentatiewijzen om de toegankelijkheid van monumenten voor een breder of nieuw publiek te vergroten.

Juryleden

De juryleden zijn door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) op persoonlijke titel benoemd. Bij de benoeming is rekening gehouden met een goede vertegenwoordiging van de verschillende disciplines en actoren binnen het vakgebied. De winnaar van de prijs van dit jaar neemt plaats in de jury voor volgend jaar. De jury van de Monumententalentprijs 2025 bestaat uit:

• Susan Lammers, algemeen directeur Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
• Henk Hoogeveen, provincie Gelderland
• Eefje van Duin, Monumentenwachten Drenthe, Flevoland, Fryslân & Overijssel
• Joachim van Assema, Aannemingsbedrijf Holleman en Zonen Santpoort BV

Kandidaatstelling

Kandidaten konden via een open inschrijving worden aangemeld door een directeur, leidinggevende of opdrachtgever. De nominatie ging vergezeld van een korte beschrijving van (werkzaamheden van) de genomineerde en waarom deze in aanmerking zou moeten komen voor deze prijs. Gevraagd werd ook naar een opvallende rol, een bijzondere competentie, of innovatieve aanpak. Wanneer het vooral het project of het werk was dat opviel, belangrijk of bijzonder was, was het van belang dat de genomineerde daar een cruciale rol in speelde.

De jury heeft oproepen uitgezet via partners van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, via het netwerk van de architectuurhistorici, bestaande kanalen van het erfgoedveld, middels nieuwsbrieven en de inzet van de netwerken van de juryleden. De uiterste datum van inzending was bepaald op 26 september 2025 17:00 uur. In totaal zijn er 15 kandidaten aangemeld.

Jurering

De jury mocht 15 voordrachten ontvangen en beoordelen. In haar bespreking van de voordrachten heeft de jury expliciet aandacht besteed aan het formele én feitelijke proces van voordragen, de gebruikte criteria en de samenhang tussen aangemelde kandidaten. Wanneer een jurylid een directe werkrelatie of opleidingsrelatie met een kandidaat heeft, onthoudt deze zich van een beoordeling van deze kandidaten.

De groep bestaat uit erfgoedprofessionals. De jury heeft gekeken naar kandidaten die in het erfgoeddomein verleden, heden en toekomst met elkaar weten te verbinden op innovatieve wijze. Een advies van de jury voor de drie finalisten is om buiten het erfgoedveld te treden en vanuit eigen praktijk verbindingen te leggen met andere (erfgoed)domeinen.

De finalisten van de Monumententalentprijs 2025

Merel Spruit

Hylkema Erfgoed

Merel is als bouw- en architectuurhistorisch onderzoeker een solide pijler binnen ontwerp- en adviesbureau Hylkema Erfgoed, met een sterke focus op het behoud en de toekomstbestendigheid van ons cultureel erfgoed. Haar omvangrijke en caleidoscopische kennis is geworteld in de studies Bouwhistorie en Restauratie, Architectuurgeschiedenis en Kunstgeschiedenis. Om historische materialen en technieken beter te begrijpen, volgt Merel ook ambachtelijke cursussen, zoals houtbewerken en glas-in-lood maken.

Ze speelt een sleutelrol in het vormgeven van de bureauvisie op Post 65 erfgoed en het duurzaam hergebruik van materialen en constructies. Daarnaast heeft ze meerdere kerkenvisies mede vormgegeven, onder andere in Maastricht en Schouwen-Duiveland. Merel heeft door heel Nederland gewerkt aan uiteenlopende bouw- en architectuurhistorische onderzoeken. Door opdrachtgevers door haar ogen naar een gebouw te laten kijken en te wijzen op die ene bijzondere kapconstructie of kozijnprofilering, kunnen haar bouwhistorische adviezen het verschil maken tussen een sloopwens of een tweede leven.

De jury ziet in Merel een betrokken en enthousiaste bouwhistoricus die bureauwerk koppelt aan hands-on vakmanschap. De jury waardeert het hoe zij met kennis over ambacht haar bouwhistorische adviezen verrijkt. Door een divergente interesse is zij een inhoudelijke, drijvende kracht binnen Hylkema Erfgoed. Ook haar interesse in en inzet voor Post 65 architectuur wordt gewaardeerd. De jury vindt het knap om te zien hoe Merels onderzoeken impact hebben op projecten en hoe haar waarderingen een herwaardering bij monumenteneigenaren teweeg kunnen brengen.

Thomas van Engelshoven

Legemaat van Elst

Thomas startte bij Legemaat van Elst als stagiair stedelijke ontwikkeling, maar zijn brede interesse, grote kennis en aandacht voor erfgoed vielen direct op. “Thomas heeft passie voor het oude”, zo zouden collega’s van de nieuwbouw-afdeling het beschrijven. Inmiddels werkt hij al enkele jaren als bouwkundig restauratieaannemer aan restauratiewerkzaamheden, erfgoedbegeleiding en projecten met een cultuurhistorisch belang. Naast zijn rol in projectmanagement begeleidt hij het ERB-certificeringsproces en draagt hij bij aan kwaliteitsverbeteringen binnen de organisatie.

Thomas is zelf als verbindende kracht vaak op de bouwvloer te vinden. Hij heeft oog voor detail, en denkt als projectleider niet alleen strategisch, maar ook innovatief mee met de vaklieden. Bij aanvang van een project verdiept Thomas zich tot in detail in de historie van het gebouw en spart hij met de juiste collega’s en experts om tot een gewogen plan van aanpak te komen. Met plezier en nauwkeurigheid denkt hij bijvoorbeeld de juiste samenstelling van een metselspecie uit op de bouwplaats, waarmee hij niet alleen de kwaliteit waarborgt, maar ook de kennis van zijn collega’s vergroot.

De jury ziet in Thomas een projectleider die zich echt weet te onderscheiden. Hij is academicus én techneut, en vormt een schakel tussen wetenschap en vakmanschap. Hij zet zich in als strategisch projectleider, maakt zijn eigen calculaties, en ook zijn eigen mortel, als het moet. Hij is op een enthousiasmerende manier de verbinder tussen de verschillende disciplines in het bedrijf, en weet op deze jonge leeftijd al collega’s te inspireren en kennis over te dragen. Door zijn brede interesse en ontwikkeling kan hij het verschil maken in het bedrijf.

Emile Castelain

Efteling

Emile heeft wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de erfgoedwaarden van objecten en gebouwen binnen een themaparkomgeving. Zijn thesis spitste toe op de Efteling en werd met een 9.8 beoordeeld door onder andere de KU Leuven. Dit onderwerp werd niet eerder zo uitgebreid onderzocht, maar Emiles onderzoek heeft laten zien dat de themaparkwereld wel degelijk bijdraagt aan het cultureel erfgoed van Nederland. Hij heeft hiermee laten zien dat het nodig is om erfgoed binnen de Efteling te borgen, en heeft zowel collega’s als erfgoedexperts hiervan weten te overtuigen. Zijn onderzoek vormt nu de basis voor het erfgoedontwikkelingsplan waar hij geheel zelfstandig aan werkt bij de Efteling, en vormt daarnaast de basis voor het monumentenbeleid van de gemeente Loon op Zand voor het onderdeel ‘Efteling’.

Emile hanteert een ‘levend erfgoed’-benadering, waarbij erfgoed gezien wordt als iets dynamisch, waarbij ambacht en verhaal centraal staan en ruimte is voor nieuwe lagen en ontwikkelingen.

De jury is onder de indruk van de durf en de creativiteit van Emile. Wat begon als een stage, mondde uit in een grondig onderbouwde scriptie die heeft geleid tot een functie waarmee erfgoedbeleid tot een belangrijk onderdeel is geworden van het strategische plan van de Efteling. Het is bewonderenswaardig dat een scriptie tot deze impact heeft geleid. De jury bewondert zijn vernieuwende, verfrissende blik binnen de erfgoedsector.

Winnaar Monumententalentprijs 2025: Emile Castelain

Over Emile zei de jury: “hij voldoet aan alle eisen”. De jury is onder de indruk van de durf en de creativiteit van Emile. De jury vindt Emile en zijn aanpak een voorbeeld voor andere organisaties en jonge erfgoedprofessionals. Wat begon als een stage, mondde uit in een goed doorgrondde scriptie die heeft geleid tot een functie waarmee erfgoedbeleid tot een belangrijk onderdeel is geworden van het strategische plan van de Efteling. Hiermee heeft Emile het tij gekeerd: waar erfgoed eerder iets was maar men zich misschien niet aan durfde te wagen, wordt erfgoed nu op de kaart gezet in de wereld van de themaparken. Het is bewonderenswaardig dat een scriptie tot deze impact heeft geleid. Hij is een échte pionier op dit gebied en werkt geheel zelfstandig aan de uitwerking van nieuw erfgoedbeleid voor de Efteling. Het geven van “gevraagd én ongevraagd advies”, zoals in zijn aanmelding werd beschreven, laat een intrinsieke betrokkenheid zien die bij een écht Monumententalent past!