Juryrapport Landschapstalent 2022

De F verzorgt de uitvoering van deze stimuleringsprjis voor jong talent in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 

De finalisten

De Landschapstalentprijs

De RCE reikt sinds 2022 de Landschapstalentprijs uit. De prijs is bedoeld voor jonge erfgoedprofessionals die, in loondienst of als zelfstandige, werkzaam zijn in het domein landschap. De prijs wordt uitgereikt tijdens het Landschapssymposium op 30 juni 2022 dat in samenwerking met Staatsbosbeheer tot stand is gekomen. De RCE verzorgt de uitvoering van deze stimuleringsprijs voor jong talent in opdracht van het ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De prijs bevordert de verbinding tussen generaties in de landschapssector en genereert positieve (publicitaire) aandacht voor het erfgoedlandschap in het algemeen en voor de ontwikkeling van jonge professionals in dit domein in het bijzonder. De winnaar ontvangt een uniek en naar eigen wens in te vullen ontwikkeltraject ter waarde van €3.000 en de andere finalisten ontvangen elkeen bedrag van €1.000 voor hetzelfde doel.

Criteria

• Genomineerde is jonger dan 32 jaar op het moment van uitreiking van de prijs.
• Besteedt in het werkpakket een groot deel van de tijd aan landschappen en is op een professionele manier met landschap, ontwerp en/of ruimtelijke ordening bezig.
• Legt op innovatieve wijze verbinding tussen meerdere werkvelden, zoals bedrijfsleven, wetenschap, maatschappij, onderwijs, etc.
• Heeft de ambitie om deel te nemen aan een (betaald) persoonlijk ontwikkelingstraject.
• Is betaald werkzaam in het Nederlandse landschapsdomein, in loondienst of als zelfstandige.
• Heeft visie op het inzetten van vernieuwende werkwijzen om de toegankelijkheid van erfgoedlandschappen voor een breder of nieuw publiek te vergroten.

Juryleden

Juryleden zijn door de RCE op persoonlijke titel benoemd. Bij de benoeming is rekening gehouden met een goede vertegenwoordiging van de verschillende disciplines en actoren binnen het vakgebied. De winnaar van de prijs van het dit jaar neemt plaats in de jury voor volgend jaar. De jury van de Landschapstalentprijs 2022 bestaat uit:

• Arjan de Zeeuw, juryvoorzitter en directeur Kennis & Advies RCE
• Ben Kuipers, Landschapsarchitect, voorzitter Nederlandse Vereniging Tuin-en Landscha psarchitectuur (NVTL)
• Elyze Storms-Smeets, Historisch geograaf, Buitengewoon Universitair Hoofddocent Wageningen University & Research Cultureel erfgoed en participatieve ruimtelijke ontwikkeling (Cepro)
• Sylvo Thijsen, directeur Staatsbosbeheer
• Theo Spek, Hoogleraar Landschapsgeschiedenis, Rijksuniversiteit Groningen

KandidaatstelIing

Kandidaten konden via een open inschrijving worden aangemeld door een directeur, leidinggevende of opdrachtgever. Ook konden zij. voorzien van minimaal wee referenties, zichzelf als kandidaat aanmelden. De nominatie ging vergezeld van een korte beschrijving van de genomineerde en waarom deze in aanmerking zou moeten komen voor deze prijs. Gevraagd werd ook naar een opvallende rol, een bijzondere competentie, of innovatieve aanpak. Wanneer het vooral het project of het werk was dat opviel, belangrijk of bijzonder was, was het van belang dat de genomineerde daar een cruciale rol in speelde.

De jury heeft oproepen uitgezet via partners van de RCE, via landschapsadviseurs, bestaande kanalen van het erfgoedveld, middels nieuwsbrieven en de inzet van de netwerken van de juryleden. De uiterste datum van inzending was bepaald op 12 mei 2022. In totaal hebben zich 12 kandidaten aangemeld.

Jurering

De jury mocht 12 voordrachten ontvangen en beoordelen. In haar bespreking van de voordrachten heeft de jury expliciet aandacht besteed aan het formele én feitelijke proces van voordragen, de gebruikte criteria en de samenhang tussen aangemelde kandidaten. Wanneer een jurylid een directe werkrelatie of opleidingsrelatie met een kandidaat heeft, onthoudt deze zich van een beoordeling van deze kandidaten.

De jury was aangenaam verrast door de grote variëteit in achtergronden en functies van de 12 kandidaten. De groep bestaat uit landschapsontwerpers, historici, ecologen, geografen, beleidsmakers en kunstenaars. De jury kijkt met nadruk naar kandidaten die in het landschapsdomein verleden, heden en toekomst met elkaar weten te verbinden op innovatieve wijze. Een advies van de jury voor de drie finalisten is om buiten het erfgoedveld te treden en vanuit eigen praktijk verbindingen te leggen met andere (erfgoed)domeinen.

De drie finalisten

Janin Hekman (29)

Janin is werkzaam bij Arcadis als landschapshistoricus en archeoloog. Ze onderscheidt zich door de wijze waarop zij wetenschappelijke kennis weet te vertalen naar verscheidene doelgroepen, zoals bewoners, gebruikers, gebied. In ieder project weet Janin vanuit de gelaagdheid van de geschiedenis door storytelling een cruciale vertaling te maken naar de urgente opgaven in het gebied. Zij heeft de wetenschappelijke kennis in pacht om hier zinvolle uitspraken over te doen en weet deze strijdvaardig te vertalen op een toegankelijke manier, zodat ze landschapsarchitecten, omgevingsmanagers, maar ook bewoners en gebruikers van het gebied meekrijgt met haar ideeën. Een mooi voorbeeld hiervan is het project in de Vledder Aa.

Steeds vaker wordt er gekozen voor een integrale werkwijze, waarbij de geschiedenis van een gebied als uitgangspunt dient voor een ontwikkeling. Juist in de projecten waarin dit niet vanzelfsprekend is, weet Janin door de resultaten van de onderzoeken de aardkundige, archeologische en cultuurhistorische landschappelijke waarden in te zetten voor de doelstellingen van het project enerfgoed een volwaardige plek te geven. Daarnaast is zij ook niet bang om zich uit te spreken als er een risico dreigt voor het erfgoed en weet zij mensen te behoeden voor verkeerde besluiten door het bieden van alternatieve oplossingen.

Het domein landschap wordt vaak gezien als het zichtbare landschap, maar Janin bewijst dat dit niet de norm hoeft te zijn. Vooral in storytelling blinkt zij uit het immateriële te vertellen, want Janin weet met haar enthousiasme op een vernieuwende en overtuigende wijze een volwaardige plek voor erfgoed te krijgen in gebiedsprojecten. Janin heeft de kennis en kunde in pacht om een sleutelpositie in projecten te pakken, zij weet te overtuigen en kan erfgoedwaarde vanuit een historisch en archeologisch perspectief bewerkstelligen. De jury ziet in Janin de erfgoedprofessional die meerdere domeinen aan elkaar weet te verbinden, in haar geval archeologie en landschap.

Jasper Nillessen (32)

Al 4,5 jaar werkt Jasper Nillessen als landschapsontwerper bij veenenbosch en bos en onderscheidt zich door de wijze waarop hij kundig is in het verbinden van een concept naar uitwerking op detailniveau. Hij weet een volwaardig ontwerp te maken waarin verleden, heden en toekomst met elkaar verbonden worden. De jury ziet dat Jasper in zijn werk zijn kennis van geschiedenis implementeert. Dit doet hij in diverse project op verschillende schaalniveaus. In het afgelopen jaar heeft hij onder meer voor de dijkversteking Gorinchem-Waardenburg en het Kloosterhof bij Chateau Heel bestaande oude waterwerken ingezet voor de verrijking van het project.

In ieder project speelt samenhang van elementen een grote rol voor Jasper. In het voorbeeld van Gorinchem-Waardenburg heeft hij rekening gehouden met de samenhang, recreatieve verbindingen en het inzetten van cultuurhistorisch erfgoed binnen de dijkversterking. Het bestaand erfgoed wordt hierbij ingezet als klimaatadaptief ontwerp binnen de dijkversterking. Voor Jasper is het van belang
 
om het verleden zichtbaar te maken zodat gebruikers van een gebied, of dit nu bewoners zijn of recreanten, een beter inzicht krijgen in de leefomgeving.

Met een zeker oog voor detail weet Jasper een vertaling te maken van wat er is, wat er was en wat we kunnen maken. Dat is bij het realiseren van onderdelen binnen het erfgoed erg van belang.
Vervolgens maakt hij vanuit een concept een doorvertaling naar een ontwerp. Daarbij neemt hij, in
de producten die hij maakt, de projectleden en betrokkenen mee. Met zijn grafische kracht weet hij een ontwerp bijna tastbaar te maken. De jury is onder de indruk van de wijze waarop Jasper het verleden weet vorm te geven om een toekomstbestendig nieuw ontwerp te maken.

Rianne Luring (28)

Bij Landschapsbeheer Groningen werkt Rianne als landschapsontwerper en landschapshistoricus. Ze speelt een belangrijke rol als verbinder, bemiddelaar en netwerker. De jury is onder de indruk van de wijze waarop Rianne via een zeer brede inzet initiatief toont. Zij weet in een toepassing op kleine schaal rekening te houden met een groter gebied. Rianne ontwikkelde zich binnen Landschapsbeheer Groningen snel van medewerker naar adviseur. Ze inspireert op alle niveaus, is ambassadeur van het Groningse cultuurlandschap en ziet overal kansen en verbindingen. Rianne weet vanuit haar kennis van landschapshistorie gepassioneerd bewoners en eigenaren in de huidige tijd te motiveren dingen te doen die meerwaarde hebben voor de toekomst.

Als landschapsprofessional onderscheidt Rianne zich doordat zij analyses maakt van breed naar smal, waarbij ze eerst op kleine schaal verandering brengt maar met het grotere doel in het vizier.
Gesprekken met de eigenaar, (historisch) onderzoek en met haar achtergrond als landschapsarchitect samen zorgen voor zorgvuldige en enthousiasmerende presentaties die eigenaren verleiden hun stukje landschap met liefde vorm te geven. In het project 'erfbeplanting Zuid- en Oost-Groningen', bijvoorbeeld, adviseert ze niet alleen rondom de cultuurhistorische waarden van het erf maar geeft ze ook advies over gevarieerde beplantingssortimenten. Hierdoor verhoogt de biodiversiteit in het projectgebied. Kennisdeling staat bij haar centraal, zoals bij de cursussen over de onderzoeksmethode oral history die zij geeft.

Winnaar: Rianne Luring

De jury ziet in Rianne Luring de landschapsprofessional van de toekomst, die als zowel onderzoeker, adviseur, ontwerper en verbinder het domein naar een nieuw niveau kan tillen. Rianne weet in de praktijk het verleden met het heden te verbinden met een blik op de toekomst waarin urgente zaken als klimaatverandering en -adaptatie prangende onderwerpen zijn. Als ontwerper denkt ze onderzoeksgericht en als onderzoeker denkt ze ontwerpgericht. Zij is niet alleen goed achter de schermen, maar maakt ook haar handen vuil in het veld. Daarnaast prijst de jury Rianne's participatieve gaven, ze is in staat samen te werken met zowel vrijwilligers als met maatschappelijke partijen.