De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap dit jaar € 147,2 miljoen aan subsidies toegekend voor de instandhouding van rijksmonumenten. Hiervan ging € 43,5 miljoen naar rijksmonumenten met een woonfunctie vanuit het Beleidskader instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten (hierna: woonhuissubsidie) en € 103,7 miljoen aan instandhoudingssubsidie naar andere rijksmonumenten vanuit de Subsidieregeling instandhouding monumenten (hierna: Sim).
Woonhuissubsidie
Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie konden van 1 maart tot en met 30 april subsidie aanvragen voor onderhouds- en restauratiekosten die in 2025 waren gemaakt. De subsidie bedraagt maximaal 38% van de subsidiabele kosten.
Dit jaar heeft de RCE 7.198 aanvragen voor de woonhuissubsidie kunnen honoreren voor in totaal € 43,5 miljoen. Ook dit jaar kon weer het maximale percentage van 38% worden gehanteerd. In 186 gevallen heeft de aanvrager geen subsidie gekregen, bijvoorbeeld omdat er geen sprake was van een woonfunctie of omdat de aanvraag onvoldoende was onderbouwd.
Beeld: Tineke Dijkstra
Pakhuis de Zwijger in Amsterdam is één van de rijksmonumenten waarvoor dit jaar instandhoudingssubsidie is verleend
Instandhoudingssubsidie
De Sim is bedoeld voor archeologische, groene en gebouwde rijksmonumenten die niet als woonhuis worden aangemerkt. Eigenaren kunnen jaarlijks van 1 februari tot en met 31 maart subsidie aanvragen voor reguliere instandhoudingskosten op basis van een zesjarig onderhoudsplan. Voor gebouwde en groene monumenten bedraagt de subsidie maximaal 50% van de subsidiabele onderhoudskosten en voor archeologische monumenten maximaal 80%.
De RCE heeft dit jaar € 103,7 miljoen aan instandhoudingssubsidie verstrekt voor 2.097 rijksmonumenten. Er zijn voor 2.360 monumenten aanvragen gedaan. Hiervan zijn er 263 afgewezen, bijvoorbeeld omdat de aanvraag buiten de termijn was ingediend of omdat het geen rijksmonument betrof.
Vanuit de regeling is er ook subsidie voor het laten uitvoeren van verduurzamingsonderzoek. Hiervoor is dit jaar ruim € 180.000 aan subsidie verstrekt, voor 93 rijksmonumenten.
Extra maatregelen
In de periode 2020 – 2025 moesten ieder jaar subsidieaanvragen worden afgewezen omdat het subsidieplafond van de Sim was bereikt. Dit jaar hoefde de RCE gelukkig geen budgettaire afwijzingen te versturen. Dat komt onder andere doordat in 2025 de subsidiepercentages voor de Sim met 10% zijn verlaagd. Daarnaast is het budget voor de Sim geleidelijk verhoogd van € 69 miljoen in 2020 naar € 104,5 miljoen dit jaar.
Voor de komende jaren blijft voldoende budget voor de instandhoudingssubsidie wel een aandachtspunt.
In het Overzicht instandhoudingssubsidie (Sim) 2026 ziet u de totale lijst van subsidieverleningen. Op de webpagina 'Hoe wordt de instandhoudingssubsidie verdeeld' staat de verdeelsystematiek toegelicht. Eind september worden de cijfers van deze aanvraagronde toegevoegd aan de informatie op de Erfgoedmonitor.