Deze zomer trekt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) naar Zeeland voor een onderwaterarcheologische veldwerkcampagne. Van 13 juli tot en met 7 augustus gaan duikers de Zeeuwse Delta in om drie locaties te verkennen: een verdronken middeleeuws kasteel, een Romeins heiligdomlocatie en een negentiende-eeuws scheepswrak.
Impuls Maritieme Archeologie
In juni 2025 heeft toenmalig demissionair Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Eppo Bruins in een Kamerbrief aangekondigd om eenmalig financiële middelen vrij te maken voor een aantal impulsmaatregelen om de maritieme erfgoedzorg te verbeteren. Het onderzoek in Zeeland wordt uitgevoerd in de voorbereidingsfase van het Programma Impuls Maritieme Archeologie dat in 2027 in uitvoering gaat. De provincie heeft meermaals aangegeven meer aandacht te willen geven aan haar rijke onderwatererfgoed. In deze Impuls staat de Delta in Zeeland en Zuid-Holland nadrukkelijk op de kaart.
Waar de focus de afgelopen jaren voornamelijk op het Waddenzeegebied lag, is het van belang dat de Rijksdienst de komende jaren ook in andere gebieden met een rijke waterbodem zichtbaar is. - Aant Jelle Soepboer, programmaleider Impuls Maritieme Archeologie
Beeld: © Zeeuws Archief / Abraham de Haen
Gezicht op het kasteel Lodijke in de omgeving van Reimerswaal
Drie locaties onderzocht
De komende vier weken worden drie locaties onderzocht.
Kasteel Lodijke
Drie locaties in het oostelijke deel van de Oosterschelde met muurresten van dit verdronken kasteel. Doel: inzicht in bouwwijze, datering en staat van conservering.
Nehalennia bij Colijnsplaat
Voor het eerst wetenschappelijk onderzocht: de vindplaats van de beroemde Romeinse altaren voor godin Nehalennia, gevonden door vissers in de jaren '70–'80.
Bij de Nehalennia-locatie is de verwachting bijzonder spannend: duikers hopen een cluster objecten te vinden die nog op hun originele plek liggen. Veel vondsten gingen in de jaren '70 en '80 overboord bij de visacties, maar wat er nog in situ ligt kan waardevolle aanwijzingen geven voor verder onderzoek.
Scheepswrak Zeelandbrug
Een zwaar door erosie aangetast wrak uit vermoedelijk de 19e eeuw, maar oudere vondsten suggereren dat er mogelijk een nóg ouder wrak onder schuilt.
Bij het wrak bij de Zeelandbrug worden houtmonsters genomen om de precieze ouderdom te bepalen.
Beeld: © Rijksmuseum van Oudheden
Nehalennia-altaar
Elke vrijdag live meebeleven
De komende vier weken staat de publieksruimte van het Zeeuws Archeologisch Depot volledig in het teken van deze locaties. Elke vrijdagmiddag om 13.00 uur wordt vanuit de publieksruimte van het Zeeuws Archeologisch Depot rechtstreeks contact gelegd met het werkschip voor een meet-and-greet met de onderzoekers. Of je nu vrijwilliger bent of gewoon enorm nieuwsgierig: tijdens dit wekelijkse moment vertelt het team je alles over de nieuwste ontdekkingen. Deelnemen kan via het aanmeldformulier van de Provincie Zeeland.
Meer dan alleen vondsten
De campagne is ook een belangrijke stap in de eigen capaciteitsopbouw van de RCE. Duikers werken met Surface Supplied Equipment, op diepte en bij stroming en ze onderzoeken tegelijk drie heel verschillende typen archeologische vindplaatsen. Dat vraagt telkens om een andere aanpak en levert zo brede ervaring op. Het onderzoek wordt uitgevoerd samen met DUC Marine Group, die de technische duiklogistiek verzorgt.