Praktijkvoorbeelden herbestemming

De RCE werkt aan veel projecten waarvan anderen kunnen leren en die een inspiratie vormen voor ieder die te maken krijgt met erfgoed. Om deze inzichten toegankelijk te maken, heeft de RCE een aantal projecten als praktijkvoorbeeld uitgelicht. De praktijkvoorbeelden op deze pagina gaan over projecten die te maken hebben met herbestemming van gebouwen en gebieden.

luchtfoto van het huidige RDM-terrein.
©Hans Elbers, RDM Rotterdam
Het gebied van de voormalige Rotterdamsche Droogdok Maatschappij N.V.

RDM Rotterdam

Op de kop van de Waalhaven, aan de Nieuwe Maas in Rotterdam, ligt de voormalige werf van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM). Door een unieke samenwerking tussen twee scholen, gemeente en het Havenbedrijf Rotterdam is dit haventerrein nu getransformeerd tot RDM Rotterdam: een bruisend centrum voor innovatieve maakindustrie, onderwijs en events.

Een indoor fietstestparcours in de ENKA-westhal
©Jan van Dalen / BOEi
De Westhal van de voormalige kunstzijdefabiek is herbestemd.

Kunstzijdefabriek ENKA

In de uitgestrekte Westhal van de voormalige ENKA-fabriek in Ede kunnen mensen nu terecht voor de ultieme fietservaring. Dankzij 1650 zonnepanelen is dit het eerste energieleverende rijksmonument in Nederland.

De centrale markthal vanaf de straatkant gezien
Beeld: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
De centrale markthal, Amsterdam

Centrale markthal Amsterdam

Tijdelijk gebruik voor evenementen en mediaproducties kan leegstaande monumentale panden nieuw leven inblazen. Dat geldt in ieder geval voor de centrale markthal in Amsterdam. Deze was jarenlang niet toegankelijk, maar staat door diverse beurzen, bijeenkomsten en voorstellingen weer helemaal in de schijnwerpers.

De grijze silo by night aan de Mr. H. F. de Boerlaan
©Erwin Zijlstra
In het Havenkwartier wordt spectaculaire nieuwbouw gecombineerd met bijzonder gerestaureerd erfgoed.

Havenkwartier in Deventer

Ze gingen van drie naar driehonderd ontwikkelaars en van vastleggen naar loslaten: het Havenkwartier in Deventer wordt nu organisch ontwikkeld - volgens het Vlaamse model - mét behoud van de robuuste, anarchistische sfeer van de oude haven.

Het gebouw de Houtloods vanaf de straatkant gezien
©gemeente Tilburg
De vroegere houtloods heeft nu een horeca bestemming

Spoorwerkplaats Tilburg

Tilburg bouwt zijn stationsgebied om tot een moderne stadswijk. De oude spoorcultuur is daarbij smaakmaker én aanjager voor de herontwikkeling. Als opmaat naar de herontwikkeling mochten creatieve ondernemers het desolate terrein tot leven wekken. In korte tijd groeide het uit tot een bruisende plek.

Een glaszetter plaatst nieuwe bouwstenen in een van de lichtkoepels
Beeld: ©Amsborgh Group / Amsborgh Group
Herstel van één van de lichtkoepels van de kerk.

Kerk als speelparadijs in Utrecht

De Sint Josephkerk in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer staat nationaal bekend als de Vluchtkerk. Het godshuis kwam in 2012 en 2013 veelvuldig in het nieuws toen uitgeprocedeerde asielzoekers het gebouw kraakten. Sinds 2016 heeft het voormalige Rooms-Katholieke gebedshuis een nieuw leven gekregen als indoor kinderspeelparadijs.

Luchtfoto van Strijp-S
Luchtfoto van Strijp-S in Eindhoven

Strijp-S culturele hart Eindhoven

De herontwikkeling van Strijp-S is een voorbeeld van duurzame ontplooiing van een heel nieuw stuk stad. Bij de herontwikkeling is men erin geslaagd een brug te slaan tussen verleden en toekomst en is er bewust gekozen om het karakter van het gebied en het erfgoed hierbij in te zetten.

Luchtfoto van Weiwerd
©Jos Stöver
Weiwerd ligt op de magische grens tussen industrie en landbouw.

Weiwerd Groningen

De herbestemming van de monumentale wierde Weiwerd laat zien dat high tech en historie elkaar niet in de weg hoeven te zitten. De archeologische resten van de afgelopen 2000 jaar worden veilig onder de grond bewaard, terwijl bovengronds ruimte is gecreëerd voor kleinschalige kennisbedrijven uit de omliggende industrie.

Interieur van het Duvelhok na de restauratie
Het interieur van het Duvelhok na de restauratie

Textielfabriek in Tilburg

Het Duvelhok is de oudste textielfabriek van Tilburg. Na enkele jaren leegstand is het pand duurzaam gerestaureerd door middel van een combinatie van maatregelen. Het fabrieksgebouw is getransformeerd tot een sociaal-maatschappelijke spil in de wijk: kunst, cultuur, ondernemerschap en wetenschap worden er met elkaar verbonden.

luchtfoto van het fort de Waterschans
©Thom van Amsterdam/Collectie West-Brabants Archief
De Waterschans is door de gemeente teruggebracht naar de staat van rond 1880.

Stadsontwikkeling in Bergen op Zoom

Bergen op Zoom was ooit een florerende havenstad en een belangrijk oesterkweekcentrum in Europa. Na een mislukt uitbreidingsproject besloot de Brabantse stad haar verleden als inspiratiebron te gebruiken voor de verdere ontwikkeling van de stad.