Juryrapport Museumtalentprijs 2025

Museumtalentprijs

De Museumtalentprijs wordt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in opdracht van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uitgereikt. Met de prijs wordt jong talent in de erfgoedsector in de schijnwerpers gezet en worden frisse ideeën en nieuwe energie met elkaar gedeeld. De prijs bevordert de verbinding van generaties in de erfgoedsector en genereert positieve (publicitaire) aandacht voor cultureel erfgoed en jonge professionals. Sinds 2017 wordt deze prijs traditioneel tijdens het Museumcongres van de Museumvereniging uitgereikt. In 2025 vindt de uitreiking plaats op 6 oktober.

De prijs wordt georganiseerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De winnaar ontvangt een uniek en naar eigen wens in te vullen ontwikkeltraject ter waarde van €3.000. De andere twee finalisten ontvangen €1.500 per persoon voor een eigen in te vullen doel ter bevordering van hun ontwikkeling.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verzorgt de uitvoering van deze stimuleringsprjis voor jong talent in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 

Criteria

• Genomineerde is jonger dan 32 jaar op het moment van aanmelding;
• Belangrijkste werkzaamheden zijn gerelateerd aan het museale veld;
• Geeft zichtbaar blijk van een gepassioneerde en onderscheidende visie op gebied van collecties, conservering, publiek, curatorschap, etc.;
• Kandidaten zijn betaald werkzaam in de museale sector, als zelfstandige of in loondienst.

Eerdere winnaars en finalisten

2024: Jolijn Schilder (Mauritshuis)
Andere finalisten: Tom Quist (Wereldmuseum Amsterdam) en Emma Verweij (Rijksmuseum voor Oudheden)

2023: Nina van der Werf (Missiemuseum Steyl)
Andere finalisten: Bram Donders (Boijmans van Beuningen) en Jazzy Taihuttu (Stedelijk Museum)

2022: Tijmen Dokter (Nationaal Militair Museum)
Andere finalisten: Marie Stel (Museum Het Valkhof) en Tim de Zeeuw (Teylers Museum)

2021: Setareh Noorani (Het Nieuwe Instituut)
Andere finalisten: Lizanne Gille (Spoorwegmuseum) en Marieke Koppelmans (Limburgs Museum)

2019 : Boukje Schaap (Museum Catharijneconvent) Andere finalisten: Richard Kofi (Nationaal Museum van Wereldculturen) en Anouk Heesbeen (Museum de Lakenhal)

2018: Davida de Hond (CODA)
Andere finalisten: Femke Veeman (EYE Filmmuseum) en Brigitte Jansen (Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)

2017: Imara Limon (Amsterdam Museum) Andere finalisten: Marleen Hartjes (Van Abbemuseum), Kristel Witkam (Haags Historisch Museum)

Kandidaatstelling

Kandidaten konden worden voorgedragen door professionals of betrokkenen uit de sector. Veelal werden de kandidaten voorgedragen door hun leidinggevende. De nominatie ging vergezeld van een korte beschrijving van de kandidaat en waarom de aangemelde persoon in aanmerking zou moeten komen voor deze prijs. Gevraagd werd ook naar een opvallende rol, een bijzondere competentie, karakter of (innovatieve) aanpak. Wanneer het vooral het project of het werk was dat opviel, belangrijk of bijzonder was, was het van belang dat de genomineerde daar een cruciale rol in speelde.

Jurering

De jury van de Museumtalentprijs 2025 bestond uit de volgende personen:

• Susan Lammers, algemeen directeur Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (juryvoorzitter);
• Vera Carasso, directeur Museumvereniging
• Martine Gosselink, directeur Mauritshuis Christian Pfeiffer, directeur Huizer Museum
• Jolijn Schilder, Mauritshuis, winnaar Museumtalentprijs 2024

De jury heeft de inzendingen beoordeeld en heeft vastgesteld dat de kandidaten met hun grote variëteit aan werkzaamheden de vele verschillende disciplines in de erfgoedsector laten zien. Uit de kandidaatstellingen blijkt de drive die veel jonge professionals hebben én de waardering die ze van hun collega’s ontvangen. De jury heeft bij haar beoordeling zich de vraag gesteld of een kandidaat zich niet alleen heeft onderscheiden in diens werk of visie, maar daarin ook overtuigend is en daadwerkelijk een plan heeft omgezet in realiteit. Wat heeft iemand zelf behaald en wat zijn prestaties die voortkomen uit de setting waar iemand in opereert? In de organisaties die talenten kansen geven, waar zit dan de individualiteit?

Wat opvalt is dat er talenten zijn die vanuit de actualiteit vernieuwing in hun vakgebied voortbrengen. Deze vernieuwing kenmerkt zich in de kansen die de kandidaten zien en de wijze waarop zij buiten de eigen denkwereld kijken om kansen te zien. De jury heeft uit de grote groep geschikte kandidaten gekeken naar de individuen die verbinders zijn, vanuit intrinsieke motivatie werken aan de museale sector en het erfgoedveld én die dit doen met een geheel eigen stijl. Besproken is of de kandidaten blijk geven van een nieuwe kijk op het werk. De jury vindt het van belang dat een kandidaat zich heeft laten zien op meerdere momenten of in meerdere projecten. Daarnaast wordt gewaardeerd wanneer de talenten goed onderlegd zijn en weten wat ze doen, zodat ze op niveau hun werk uitvoeren. Tot slot is het brengen van vernieuwing in de museumsector een belangrijk onderliggend criterium dat de jury heeft meegenomen bij de keuze voor de drie finalisten en uiteindelijke winnaar.

De jury kwam na de weging van deze criteria in het juryberaad tot in de nominatie van de volgende drie talenten en gaf van hen de volgende omschrijving.

De drie finalisten

Lisse de Bie

Lisse is een zeer betrokken medewerker van de afdeling Participatie & Educatie van het Groninger Museum. Na haar studie kunstgeschiedenis deed ze een verkorte opleiding PABO. In het museum is Lisse projectmedewerker, onder meer van de twee edities van de Kinderbiënnale. Daarnaast coördineert Lisse de Groninger Museum Tour, is zij een actieve deelnemer van het internationale netwerk Hands on! en is ze spreker op internationale congressen in Cyprus en Liverpool.

Bij de projecten Kinderbiënnale en Groninger Museum Tour, een grootschalig project waarbij een Airstream caravan langs scholen en festivals trekt met kunst en een daaraan gekoppeld workshopprogramma, is Lisse bezig met het maken van verbindingen. Ze zoekt verbinding met kinderen en jongeren, met het onderwijs, met maatschappelijke partners en met het culturele veld. Zij is een zeer goede organisator, heeft een overstijgende kijk op zaken, ze heeft innovatieve ideeën en kan zich goed verhouden tot diverse groepen. Lisse stimuleert ook kennisdeling met andere musea en culturele instellingen door een actieve bijdrage te leveren aan het impactonderzoek bij programma's. Daarnaast schrijft ze mee aan een publicatie over hoe je als museum kan werken in co- creatie met jonge doelgroepen.

De jury is onder de indruk van de wijze waarop Lisse zich heeft ingezet voor het Groninger Museum. Lisse weet doelgroepen te verbinden en bereiken, niet alleen in de stad maar de hele provincie. Zij begrijpt de waarde van co-creatie en participatie en ziet dit als gelijkwaardige partners van de artistieke inhoud. Daarnaast is het ook bewonderenswaardig dat Lisse haar functie in het museum weet te combineren met een baan in het basisonderwijs.

Nychenda Fecunda

Nychenda Fecunda werkte bij het Van Abbemuseum als Assistent Curator en als Onderzoek & Redactie Assistent bij De Correspondent, waarna ze bij Wereldmuseum Rotterdam kwam werken. Daar is ze nu al drie jaar gepassioneerd en vol overgave bezig met het ontwikkelen van innovatieve publieksprogramma’s die het museum toegankelijker maken voor jong en kleurrijk publiek. Dit doet ze vanuit haar rol als programmamaker, host, moderator en MC.

Bijzonder aan Nychenda is hoe zij feilloos verschillende werelden samenbrengt, zoals de academische wereld tot de nachtelijke uitgaansscene. Telkens weet zij interessante thema’s en vernieuwende vormen te verbinden aan het museum. Dat doet ze door multidisciplinair te programmeren. Zo zoekt ze samenwerkingen op met partners als Skateland, Roffa Mon Amour, North Sea Jazz en HipHopHuis. Haar werk is zichtbaar in grote evenementen zoals Museumnacht (die zij drie keer heeft georganiseerd) en intieme programma’s zoals talkshows, panelgesprekken en filmavonden. Ze heeft aandacht voor speciale doelgroepen, zoals bezoekers met een auditieve beperking – en leert daarvoor ook zelf Nederlandse Gebarentaal.

De jury ziet in Nychenda een multidisciplinair talent dat netwerken en verbinden als een tweede natuur ziet. Het is heel bijzonder hoe Nychenda met haar jonge leeftijd al heel veel verschillende functies heeft vervuld, niet alleen bij het Wereldmuseum maar ook andere musea en erfgoedorganisaties. De jury is onder de indruk van de wijze waarop zij verbindingen weet te leggen met erfgoedgemeenschappen en nieuwe doelgroepen naar het museum weet te brengen.

Christian van Houwelingen

Christian is medewerker collectie en onderzoek bij het Nationaal Onderwijsmuseum en heeft een grote bijdrage geleverd aan de digitalisering en ontsluiting van de collectie. Hij speelt een cruciale rol in het ordenen en verbeteren van het collectiemanagementsysteem, met als resultaat dat het toegankelijker is voor publiek en het digitaliseren van het bruikleen- en schenkingsproces is geoptimaliseerd.

Naast zijn reguliere werk initieerde hij de proof-of-conceptwebsite www⁠.verscholenopdekaart.nl waarop ruim 4000 prentbriefkaarten van historische schoolgebouwen uit heel Nederland te bekijken zijn, gekoppeld aan geo-coördinaten op een interactieve kaart. Ook ontwikkelde hij een onderwijsgerelateerde podcast die hij zelf opneemt en monteert, maakte hij een VR-rondleiding en geeft lezingen door het land. Daarnaast is Christian betrokken bij een NWO-onderzoek naar de schoolplatenserie Palestina in Woord en Beeld en maakte hij de tentoonstelling ‘Jetses. Kunst voor de klas’. Elk van deze initiatieven getuigt van zijn vermogen om met beperkte middelen impactvolle resultaten te behalen. Veel van de technische kennis die hij hiervoor nodig heeft, vergaart hij in zijn vrije tijd. Zo is hij onlangs gestart met het ontwikkelen van een website voor onderwijsfilms.

De jury is onder de indruk van de wijze waarop Christian met beperkte middelen veel kan bereiken. Hij is een belangrijke stabiele factor in het Onderwijsmuseum wat betreft het digitaliseren van de collectie en het inhalen van een achterstand hierin. Het is knap hoe hij deze functie weet te combineren met veel andere inhoudelijke activiteiten die allemaal bijdragen aan de missie van het Onderwijsmuseum om erfgoed toegankelijk te maken voor breed publiek.

En de winnaar is: Christian van Houwelingen

De jury is onder de indruk van de grote groep uitstekende professionals die tot kandidaat zijn gesteld voor de editie 2025 van de Museumtalentprijs. De keuze voor de winnaar van de Museumtalentprijs 2025 is gevallen op Christian van Houwelingen die in een kleinschalig museum een onmisbare rol heeft.

Waar Christian zich in onderscheidt is het combineren van een stabiele en noodzakelijk rol in het digitaliseren van de collectie samen met zijn onderzoeksfunctie. Vanuit onderzoek weet hij creatieve projecten te initiëren en uit te voeren met de beperkte middelen die hij heeft.