Juryrapport Museumtalentprijs 2023

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) verzorgt de uitvoering van deze stimuleringsprjis voor jong talent in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 

De finalisten van de Museumtalentprijs 2023

Museumtalentprijs

De Museumtalentprijs wordt door de RCE in opdracht van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uitgereikt. Met de prijs wordt jong talent in de erfgoedsector in de schijnwerpers gezet en worden frisse ideeën en nieuwe energie met elkaar gedeeld. De prijs bevordert de verbinding van generaties in de erfgoedsector en genereert positieve (publicitaire) aandacht voor cultureel erfgoed en jonge professionals. Sinds 2017 wordt deze prijs traditioneel tijdens het Museumcongres van de Museumvereniging uitgereikt. In 2023 vindt de uitreiking plaats op 9 november in Museum De Fundatie.

De prijs wordt georganiseerd door de RCE. De winnaar ontvangt een uniek en naar eigen wens in te vullen ontwikkeltraject ter waarde van €3.000. De andere twee finalisten ontvangen €1.500 per persoon voor een eigen in te vullen doel ter bevordering van hun ontwikkeling.

Criteria

• Genomineerde is jonger dan 32 jaar op het moment van aanmelding;
• Belangrijkste werkzaamheden zijn gerelateerd aan het museale veld;
• Geeft zichtbaar blijk van een gepassioneerde en onderscheidende visie op gebied van collecties, conservering, publiek, curatorschap, etc.;
• Kandidaten zijn betaald werkzaam in de museale sector, als zelfstandige of in loondienst.

Eerdere winnaars en genomineerden

2022 Tijmen Dokter (Nationaal Militair Museum)
Overige genomineerden: Marie Stel (Museum Valkhof), Tim de Zeeuw (Teyler’s Museum)

2021 Setareh Noorani (Het Nieuwe Instituut)
Overige genomineerden: Lizanne Gille (Het Spoorwegmuseum) en Marieke Koppelmans (het Limburgs Museum)

2019 Boukje Schaap (Museum Catharijneconvent)
Overige genomineerden: Richard Kofi (Nationaal Museum van Wereldculturen) en Anouk Heesbeen (Museum de Lakenhal)

2018 Davida de Hond (CODA)
Overige genomineerden: Femke Veeman (EYE filmmuseum) en Brigitte Jansen (Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)

2017 Imara Limon (Amsterdam Museum)
Overige genomineerden: Marleen Hartjes (Van Abbemuseum), Kristel Witkam (Haags Historisch Museum)
 

Jury

De jury van de Museumtalentprijs 2023 bestond uit de volgende personen:

• Susan Lammers, algemeen directeur RCE (juryvoorzitter);
• Tijmen Dokter, winnaar Museumtalentprijs 2022
• Marianne Splint, directeur Kunsthal Rotterdam
• Vera Carasso, directeur Museumvereniging
• Teus Eenkhoorn, directeur Nederlands Openluchtmuseum

Kandidaatstelling

Kandidaten konden worden voorgedragen door professionals of betrokkenen uit de sector. Veelal werden de kandidaten voorgedragen door hun leidinggevende. De nominatie ging vergezeld van een korte beschrijving van de genomineerde en waarom hij of zij in aanmerking zou moeten komen voor deze prijs. Gevraagd werd ook naar een opvallende rol, een bijzondere competentie, karakter of (innovatieve) aanpak. Wanneer het vooral het project of het werk was dat opviel, belangrijk of bijzonder was, was het van belang dat de genomineerde daar een cruciale rol in speelde.

Jurering

De jury heeft de inzendingen beoordeeld en heeft vastgesteld dat de kandidaten met hun grote variëteit aan werkzaamheden de vele verschillende disciplines in de erfgoedsector laten zien. Uit de kandidaatstellingen blijkt de drive die veel jonge professionals hebben én de waardering die ze van hun collega’s ontvangen. De jury heeft bij haar beoordeling zich de vraag gesteld of een kandidaat zich niet alleen heeft onderscheiden in zijn of haar werk of visie, maar daarin ook overtuigend is en daadwerkelijk een plan heeft omgezet in realiteit. Wat heeft iemand zelf behaald en wat zijn prestaties die voortkomen uit de setting waar iemand in opereert? In de organisaties die talenten kansen geven, waar zit dan de individualiteit? Daarbij is zowel oog voor de extraverte en introverte persoonlijkheden als ook de medewerkers die voor én achter de schermen werken.

Wat opvalt is dat er talenten zijn die vanuit de actualiteit vernieuwing in hun vakgebied voortbrengen. Deze vernieuwing kenmerkt zich in de kansen die de kandidaten zien en de wijze waarop zij buiten de eigen denkwereld oriënteren. De jury heeft uit de grote groep geschikte kandidaten gekeken naar de individuen die verbinders zijn, vanuit intrinsieke motivatie werken aan de museale sector en het erfgoedveld én die dit doen met een geheel eigen stijl. Besproken is of de kandidaten blijk geven van een nieuwe kijk op het werk. De jury vindt het van belang dat een kandidaat zich heeft laten zien op meerdere momenten of in meerdere projecten. Daarnaast wordt gewaardeerd wanneer de talenten goed onderlegd zijn en weten wat ze doen, zodat ze op niveau hun werk uitvoeren. Tot slot is het brengen van vernieuwing in de museumsector een belangrijk onderliggend criterium dat de jury heeft meegenomen bij de keuze voor de drie genomineerden en uiteindelijke winnaar.

De jury kwam na de weging van deze criteria in het juryberaad tot in de nominatie van de volgende drie talenten en gaf van hen de volgende omschrijving.

De drie genomineerden

Jazzy Taihuttu

Jazzy is bij het Stedelijk Museum Amsterdam verantwoordelijk voor onderwijs, waarbij zij de hand uitsteekt naar de jongste (potentiële) bezoekers en hen actief uitnodigt om de werken die we presenteren te ‘ontmoeten’.

Jazzy onderscheidt zich als museumprofessional, omdat zij meerstemmigheid, een kernwaarde voor het Stedelijk Museum Amsterdam, weet door te voeren in het onderwijsaanbod. Jazzy brengt kinderen en jongeren in contact met een breed pallet aan kunstenaars. Zij weet jonge mensen nieuwsgierig te maken en tot voor kort onvertelde verhalen te vertellen. Naast het bereiken van deze jonge doelgroep zet Jazzy ook kansen voor docenten op voor bijscholing. Door meerstemmigheid, maatschappelijke betrokkenheid en toegankelijkheid centraal te stellen, laat Jazzy zien hoe kunsteducatie een eigentijdse invulling kan krijgen. Hiermee levert zij een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling richting grotere diversiteit, rechtvaardigheid en inclusie in de museumsector.

De jury is onder de indruk van de wijze waarop Jazzy kunsteducatie weet te verbreden en te verdiepen. Zij weet Amsterdamse communities te betrekken en toen dit ook naast haar werk, zoals te zien is in haar TEDxTalk. Jazzy is volgens de jury een museumeducator die niet alleen het belang van inclusie begrijpt, maar dit ook in de praktijk uitvoert.

Nina van der Werf

Nina heeft 1,5 jaar geleden een vaste baan in een andere sector opgegeven om een tijdelijke functie als collectiebeheerder van het Missiemuseum te accepteren. In die 1,5 jaar heeft ze zich onmisbaar voor het museum gemaakt. Nina heeft een inhaalslag gemaakt op het gebied van beheer en behoud van de collectie, maar schrijft ook een collectiebeleidsplan, stuurt vrijwilligers tot de 'mounting' van de Afrikaanse sieraden, leidt rond, organiseert evenementen en bedenkt educatieve activiteiten.

Nina heeft een onderscheidende visie op de (inclusieve) digitale ontsluiting van de collectie en heeft dit onderdeel van beleid gemaakt. Ze voert het uit en geeft daarbij leiding aan studenten en vrijwilligers. Ze neemt actief deel aan projecten van het Netwerk Digitaal Erfgoed is uitgenodigd om aan een vervolgproject/-cursus van NDE deel te nemen. Bijzonder is hoe ze een kastje met herbariumbladen aantrof, wat een botanisch verzameling uit Vuurland bleek te zijn. Nina schakelde Naturalis is, die Chileense botanisch onderzoeker Daniela Salazar Rodriguez naar Nederland haalde voor nader onderzoek. Binnenkort verschijnt een wetenschappelijk artikel over de herbariumbladen met Nina als co-auteur.

De jury ziet in Nina een bevlogen collectiebeheerder die interesse heeft in alle facetten van het museum en deze allemaal aanpakt. De wijze waarop zij nieuwe initiatieven in het museum introduceert en samenwerkingen aangaat is bewonderenswaardig, mede omdat zij niet op een grote organisatie kan leunen. Nina ziet kansen en gebruikt nieuwe technieken om de museumcollectie naar een nieuw niveau te tillen.

Bram Donders

Bram is een kunsthistoricus gespecialiseerd in de 19e eeuw. Hij heeft enkele jaren bij het Van Gogh museum gewerkt als junior conservator en sinds twee jaar is hij werkzaam als onderzoeker bij Museum Boijmans Van Beuningen. Hij deed onderzoek naar vrouwelijke kunstenaars in de collectie 19e-eeuwse kunst met het doel hun werk beter te ontsluiten en er een online bestandscatalogus van te maken met verdiepende teksten over de kunstenaars. Bram heeft dit jaar een NWO Museumbeurs toegewezen gekregen voor een nieuw onderzoeksproject naar vrouwelijke schenkers en legatoren van Boijmans, die zwaar onderbelicht zijn gebleven.

Bram weet als kunsthistoricus met een kritische blik te kijken naar de vragen die volgens hem moeten worden gesteld en de methodes die we daarvoor gebruiken. Hij is een frisse wind in het museum, die de gevestigde orde bevraagt en confronteert met nieuwe inzichten. Daarnaast weet hij zijn onderzoek en resultaten te delen met groot publiek. Hij promoot het onderzoek actief op social media, maar maakt zich er ook hard voor dat binnen het museale veld de rol van vrouwen in de Nederlandse kunstwereld onder de aandacht wordt gebracht. Naast zijn werk als onderzoeker is hij betrokken bij de European Society for Nineteenth Centry Art (ESNA) en bij Jong VNK. Ook draagt hij bij aan een tentoonstelling over Frans impressionisme die we in samenwerking met het Van Gogh Museum voorbereiden voor 2024.

De jury ziet in Bram een zeer proactieve erfgoedprofessional die zich goed weet te profileren. Het is bijzonder hoe Bram naast zijn werk bij het Boijmans Van Beuningen bij zoveel partijen betrokken kan zijn in een actieve rol. De wijze waarop hij zich in het museale veld beweegt maakt dat de jury verwacht nog lang Bram te zien en van hem te horen.

En de winnaar is:L Nina van der Werf

De jury is onder de indruk van de grote groep uitstekende professionals die tot kandidaat zijn gesteld voor de editie 2023 van de Museumtalentprijs. De keuze voor de winnaar van de Museumtalentprijs 2023 is gevallen op Nina van der Werf, door de wijze waarop zij een klein museum met een bijzondere collectie in een kleine tijd naar een nieuw niveau brengt.

Waar Nina zich in onderscheidt is de manier waarop zij met weinig middelen veel weet te bereiken. Ze heeft een start gemaakt aan de digitalisering van de collectie, heeft samenwerkingen gestart met bijvoorbeeld Naturalis, zoekt nieuwe middelen en methoden om de collectie zichtbaar te maken en zet zich in het museum in alle rollen in. Nina toont hiermee kwaliteiten voor een erfgoedprofessional in de museale sector die een lange en mooie carrière in het vooruitzicht heeft.