Juryrapport Museumtalentprijs 2022

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) verzorgt de uitvoering van deze stimuleringsprjis voor jong talent in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 

Prijs Museumtalent

De Museumtalentprijs wordt door de RCE in opdracht van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uitgereikt. Met de prijs wordt jong talent in de erfgoedsector in de schijnwerpers gezet en worden frisse ideeën en nieuwe energie met elkaar gedeeld. De prijs bevordert de verbinding van generaties in de erfgoedsector en genereert positieve (publicitaire) aandacht voor cultureel erfgoed en jonge professionals. Sinds 2017 wordt deze prijs traditioneel tijdens het Museumcongres van de Museumvereniging uitgereikt. In 2022 vindt de uitreiking plaats op 6 oktober 2022.

De prijs wordt georganiseerd door de RCE. De winnaar ontvangt een uniek en naar eigen wens in te vullen ontwikkeltraject ter waarde van €3.000. De andere twee finalisten ontvangen €1.500 per persoon voor een eigen in te vullen doel ter bevordering van hun ontwikkeling.

Criteria

• Genomineerde is jonger dan 32 jaar op het moment van uitreiking van de prijs;
• Belangrijkste werkzaamheden zijn gerelateerd aan het museale veld;
• Geeft zichtbaar blijk van een gepassioneerde en onderscheidende visie op gebied van collecties, conservering, publiek, curatorschap, etc.;
• Kandidaten zijn betaald werkzaam in de museale sector, als zelfstandige of in loondienst.

Eerdere winnaars en genomineerden

2021 Setareh Noorani (Het Nieuwe Instituut)
Overige genomineerden: Lizanne Gille (Het Spoorwegmuseum) en Marieke Koppel mans (het Limburgs Museum)

2019 Boukje Schaap (Museum Catharijneconvent)
Overige genomineerden: Richard Kofi (Nationaal Museum van Wereldculturen) en Anouk Heesbeen (Museum de Lakenhal)

2018 Davida de Hond (CODA)
Overige genomineerden: Femke Veeman (EYE filmmuseum) en Brigitte Jansen (Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)

2017 lmara Liman (Amsterdam Museum)
Overige genomineerden: Marleen Hartjes (Van Abbemuseum), Kristel Witkam (Haags Historisch Museum)

Jury

De jury van de Museumtalentprijs 2022 bestond uit de volgende personen:

• Susan Lammers, algemeen directeur RCE (juryvoorzitter);
• Marianne Splint, directeur Kunsthal Rotterdam
• Vera Carasso, directeur Museumvereniging
• Teus Eenkhoorn, directeur Nederlands Openluchtmuseum
• Setareh Noorani, Het Nieuwe Instituut (winnaar Museumtalentprijs 2022)

Kandidaatstelling

Kandidaten konden worden voorgedragen door professionals of betrokkenen uit de sector. Veelal werden de kandidaten voorgedragen door hun leidinggevende. De nominatie ging vergezeld van een korte beschrijving van de genomineerde en waarom hij of zij in aanmerking zou moeten komen voor deze prijs. Gevraagd werd ook naar een opvallende rol. een bijzondere competentie, karakter of (innovatieve) aanpak. Wanneer het vooral het project of het werk was dat opviel. belangrijk of bijzonder was, was het van belang dat de genomineerde daar een cruciale rol in speelde.

Jurering

De jury heeft de inzendingen beoordeeld en heeft vastgesteld dat de kandidaten met hun grote variëteit aan werkzaamheden de vele verschillende disciplines in de erfgoedsector laten zien. Uit de kandidaatstellingen blijkt de drive die veel jonge professionals hebben én de waardering die ze van hun collega's ontvangen. De jury heeft bij haar beoordeling zich de vraag gesteld of een kandidaat zich niet alleen heeft onderscheiden in zijn of haar werk of visie, maar daarin ook overtuigend is en daadwerkelijk een plan heeft omgezet in realiteit. Wat heeft iemand zelf behaald en wat zijn prestaties die voortkomen uit de setting waar iemand in opereert? In de organisaties die talenten kansen geven, waar zit dan de individualiteit? Daarbij is zowel oog voor de extraverte persoonlijkheden als de talenten die opereren achter de schermen.

Wat opvalt is dat er talenten zijn die vanuit de actualiteit vernieuwing in hun vakgebied voortbrengen. Deze vernieuwing kenmerkt zich in de kansen die de kandidaten zien en de wijze waarop zij buiten de eigen denkwereld kijken om kansen te zien. De jury heeft uit de grote groep geschikte kandidaten gekeken naar de individuen die verbinders zijn, vanuit intrinsieke motivatie werken aan de museale sector en het erfgoedveld én die dit doen met een geheel eigen stijl.

Besproken is of de kandidaten blijk geven van een nieuwe kijk op het werk. De jury vindt het van belang dat een kandidaat zich heeft laten zien op meerdere momenten of in meerdere projecten. Daarnaast wordt gewaardeerd wanneer de talenten goed onderlegd zijn en weten wat ze doen, zodat ze op niveau hun werk uitvoeren. Tot slot is het brengen van vernieuwing in de museumsector een belangrijk onderliggend criterium dat de jury heeft meegenomen bij de keuze voor de drie genomineerden en uiteindelijke winnaar.

De jury kwam na de weging van deze criteria in het juryberaad tot in de nominatie van de volgende
drie talenten en gaf van hen de volgende omschrijving.

De drie genomineerden

Tijmen Dokter (28)

Tijmen is niet alleen opgeleid als historicus, maar ook als theatermaker. Hij heeft daardoor een unieke combinatie van enerzijds gedegen historische kennis, anderzijds een publieksgerichte attitude én het talent om heel veel mensen aan te spreken. In het Nationaal Militair Museum heeft hij een plek voor zichzelf gecreëerd, als brug tussen de afdeling collectie en de afdeling publiek.

Zijn enthousiasme voor militaire geschiedenis is aanstekelijk, en omdat hij de spreekwoordelijke taal van beide afdelingen spreekt, weten alle collega's hem te vinden. Binnengekomen als stagiair heeft hij zich binnen enkele maanden tot een onmisbare kracht weten op te werken, en de spil van meerdere projecten.

Tijmen weet altijd de juiste vorm te vinden om informatie over te dragen en de manier waarop hij dit doet is uiteenlopend; van lezingen en geschreven teksten tot video, Augmented Reality-toepassingen of het geven van een pubquiz tijdens de Nacht van de Militaire Muziek. Hij heeft zich een natuurlijke plek tussen onze conservatoren weten te verwerven, is evenzogoed een vraagbaak en vanzelfsprekende collega voor onze educatoren, marketeers en evenementenmedewerkers en staat zonder moeite de pers te woord. In samenwerking met de collectiebeheerder heeft Tijmen twee video's gemaakt die de werkzaamheden in het depot inzichtelijk maken voor een breed publiek. Bij de voertuigdemonstraties in onze arena verzorgt Tijmen het commentaar. De conservatoren leveren hun inhoudelijke artikelen bij Tijmen aan, en hij bewerkt ze vervolgens tot publieksgerichte stukken voor onze website.

De jury is onder de indruk van de vernieuwende wijze waarop Tijmen publieksgericht werkt. Het is evident dat de jonge erfgoedprofessional met zijn achtergrond als theatermaker de juiste gereedschappen heeft om verhalen te vertellen en hij doet dit ook altijd vanuit de inhoud. Voor iedere doelgroep past hij zijn methode en verhaal aan en heeft in een korte tijd een onmisbare plek in het Nationaal Militair Museum weten te creëren.

Marie Stel (30)

Marie Stel is een getalenteerde conservator die met veel enthousiasme de nieuwe missie van Museum Het Valkhof uitstraalt: ze legt nieuwe verbanden tussen de tijdvakken en maakt goed onderbouwd inzichtelijk wat de mens al eeuwenlang tot mens maakt. Ze doet dat vanuit haar eigen discipline van de moderne en hedendaagse kunst, maar altijd met grote interesse voor archeologie en oude kunst, voor educatie en activiteiten. Juist deze kruisbestuiving met de andere conservatoren en andere afdelingen in het museum geeft grote meerwaarde.

De verbinding tussen meerdere werkvelden ligt ook in haar achtergrond. Na een studie kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht werkte Marie niet alleen als curator en onderzoeker voor diverse musea in heel Nederland, maar ook als docent aan de universiteit, als onderzoeker voor de maatschappelijk geëngageerde start-up ROSE stories, en als onderzoeker in een kunstenaarsstudio. Hierdoor legt Marie gemakkelijk de verbinding tussen verschillende vakgebieden en publieksgroepen. Een rode draad in haar werk is de wisselwerking tussen kunst en samenleving, en de ontwikkelingen die beide in elkaar teweeg kunnen brengen; een focus die binnen haar functie als conservator moderne en hedendaagse kunst duidelijk tot uiting komt. Het publiek met deze wisselwerking in aanraking brengen is voor Marie een belangrijke drijfveer: steeds streeft ze ernaar om bezoekers door kunst nieuwe perspectieven en werelden te laten ervaren en hen in aanraking te brengen met de verhalen, geschiedenissen en ideeën die daarin verscholen liggen.

De jury ziet in Marie een toegewijde professional die zich heeft ingebed in Museum Het Valkhof. Marie voert in diverse rollen veel projecten uit in en voor het museum en weet daarmee de gehele organisatie mee te krijgen in mogelijke veranderingen. De jury erkent dat het indrukwekkend is hoe Marie nieuwe verbanden, samenwerkingen en verhalen weet te vinden in de bijzonder diverse collectie van Museum Het Valkhof.

Tim de Zeeuw (28)

Tim startte zeven jaar geleden als stagiair bij Teylers Museum en zijn talent viel meteen op. Na succesvolle afronding van zijn opleiding Bachelor Erfgoed aan de Reinwardt Academie werd hij door het museum uitgenodigd om collectiemedewerker te worden. Sinds drie jaar is naast zijn werk voor het museum gastdocent verbonden aan de Reinwardt Academie. Op 1 juni van dit jaar werd hij gepromoveerd tot collectiebeheerder en is hij verantwoordelijk geworden voor het welzijn van de wetenschappelijke collecties van het oudste museum van Nederland.

Bij het Teyler's Museum speelde Tim in 2019 een grote rol in de grootscheepse restauratie van de negentiende-eeuwse fossielen. Tim organiseerde een slim en efficiënt proces waarin 1600 fossielen werden gede-installeerd, gefotografeerd, geconserveerd en waar nodig gerestaureerd en waarbij voor een iconische mammoetschedel en enkele afgietsels een nieuwe en complexe steun werd ontworpen waarmee die objecten in de toekomst zowel veiliger als mooier kunnen worden opgesteld voor het publiek. Ook speelde Tim een centrale rol in de logistieke uitwerking van dit meerjarige project en wist deze operatie op doeltreffende wijze mede vorm te geven en succesvol uit te voeren. Dankzij zijn inzet zijn er in vier jaar tijd enkele duizenden titels (honderden meters) via de LAMO afgestoten, waardoor de collectiezorg kan worden geconcentreerd op de resterende kerncollectie. Naast zijn werkzaamheden als collectiebeheerder betrekt Tim vol enthousiasme het publiek en levert daarmee buiten zijn eigen functiegebied zeer gewaardeerde bijdragen aan Teylers Museum.

De jury ziet in Tim een collectiebeheerder die de 'droge' kant van het werk beheerst en die zeer nauwkeurig en zorgvuldig te werk gaat. Tim weet een brug te slaan tussen informatie en educatie, en werkt publieksgericht. Hij weet succesvol een vertaling te maken en de balans te vinden tussen werken achter de schermen en met museumbezoekers. De jury onderschrijft ook dat het bijzonder is dat een jong talent in een korte tijd een achterstand in collectiebeheer weet in te halen. Door de combinatie van zorgvuldig collectiebeheer en enthousiast publieksgericht werken ziet de jury Tim de Zeeuw als een finalist voor de Museumtalentprijs.