Wooncomplex de Kasbah in Hengelo is officieel aangewezen als rijksmonument. Het is een nieuw, relatief jong rijksmonument uit de periode 1965-1990 (Post 65). Met deze monumentale status krijgt de Kasbah maximale bescherming en blijft het behouden voor toekomstige generaties.
Marjolein Verschuur, afdelingshoofd regio Noord-Oost bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) overhandigde afgelopen dinsdag namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) Rianne Letschert het besluit en het monumentenschild aan directeur-bestuurder Harro Eppinga van woningcorporatie Welbions. Dit gebeurde tijdens een feestelijke bijeenkomst in het stadhuis van Hengelo. Ook wethouder ruimtelijke ordening, wonen en erfgoed van Hengelo Nico-Tom Pen, architectenzoon Abel Blom en Kasbah-bewoners waren daarbij aanwezig.
[Tekst gaat verder onder de afbeelding]
Beeld: © RCE / Remco Lassche
Directeur-bestuurder van Welbions Harro Eppinga, RCE-afdelingshoofd Marjolein Verschuur en architectenzoon Abel Blom met het besluit en het rijksmonumentenschild.
Tentoonstellingen
De bijeenkomst betekende ook het startsein van de reizende Post 65-tentoonstelling in het stadhuis van Hengelo. Deze compacte en makkelijk verplaatsbare expositie vertelt op een visueel aantrekkelijke en inhoudelijke wijze over de rijksmonumenten uit de periode 1965-1990. Het object is tot en met 15 oktober te bewonderen in de stad.
Naast de reizende tentoonstelling, opende de gemeente Hengelo een eigen Post 65-expositie. In deze tentoonstelling zijn andere Hengelose Post 65-bouwwerken te zien. Beide tentoonstellingen zijn gratis te bekijken en bezoekers zijn welkom tijdens de reguliere openingstijden van het stadhuis.
De reizende tentoonstelling is nu te zien in het stadhuis van Hengelo Een tentoonstelling met Hengeloos Post 65-erfgoed is nu te zien in het stadhuis van Hengelo
Experimentele woningbouw
De Kasbah is aangewezen als rijksmonument omdat het een uitzonderlijk voorbeeld is van de vernieuwingsdrang in de Nederlandse volkshuisvesting na 1965. In die periode werd er door de overheid gestimuleerd om te gaan experimenteren met vernieuwingen in de volkshuisvesting die zou moeten leiden tot een betere maatschappij en samenleving. Het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening lanceerde daarvoor tussen 1968 en 1980 het programma Experimentele Woningbouw. Daarvan is de Kasbah het eerste uitgevoerde project.
Stedelijk weefsel
Het geloof in de maakbare samenleving van het rijksprogramma leidde in het vernieuwende ontwerp van Piet Blom tot een stedelijk weefsel onder één dak van straten, publieke ruimten en woningen. Dit was geënt op de (sociale) structuur die hij kende uit de Amsterdamse Jordaan en de Noord-Afrikaanse Kasbah’s zoals paden, doorkijkjes, trapjes en verhoogde straten. Binnen dit complex werden onder de woningen ook openbare voorzieningen ondergebracht zoals winkels, bedrijfsruimten, een wijkcentrum, een bar, een gemeenschappelijke tuin en een kleine kinderboerderij. Omdat in deze jaren het parkeren in combinatie met het stedelijk wonen een belangrijker punt was, scheidde Blom deze functie van het wonen en werd de auto overdekt geparkeerd op de begane grond op straatniveau en ònder de woningen.
Vrijbuitersmentaliteit
De Kasbah kan worden gezien als een succesvol project van het rijksprogramma. In Hengelo en ver daarbuiten stond het wooncomplex bekend om zijn wilde feesten en excentrieke bewoners. Ondanks dat er in de loop der jaren wel wat is veranderd in het type bewoner en de manier van samenleven, is de vrijbuitersmentaliteit niet helemaal verdwenen. De bewoners van het eerste uur zijn niet van plan om te vertrekken en sinds kort zijn er in de plint van het complex enkele seniorenwoningen gerealiseerd.
Terug naar het origineel
Het ontwerp is de loop der jaren niet gewijzigd. Het complex is een paar jaar terug onder handen genomen met behoud van de herkenbaarheid. De karakteristieken zijn op sommige fronten zelfs teruggebracht en versterkt. Naast het toevoegen van de gelijkvloerse woonunits is het wooncomfort van alle woningen sterk verbeterd. De huizen zijn verduurzaamd en er liggen zonnepanelen op het dak. Na onderzoek zijn de oorspronkelijk kleuren teruggebracht en de kunststof kozijnen zijn vervangen voor houten kozijnen, zoals de oorspronkelijke detaillering en maatvoering aangaf.
Aanwijzingsprogramma
De aanwijzing tot rijksmonument van de Kasbah is onderdeel van het aanwijzingsprogramma voor vijftien rijksmonumenten uit de periode 1965-1990, ook wel bekend als Post 65. Op 4 september vond de officiële start hiervan plaats in de Kasbah in Hengelo. De komende periode worden de 15 jonge rijksmonumenten formeel aangewezen. De locaties weerspiegelen het bijzondere karakter van deze periode. Hiermee wordt vooruitgelopen op een meer omvangrijk aanwijzingsprogramma van rijksmonumenten uit de periode Post 65. De RCE maakt daarvoor dit jaar een uitgebreide selectie.
Rijksmonumenten
Rijksmonumenten zijn gebouwen, objecten of terreinen die van nationaal belang zijn vanwege hun schoonheid, geschiedenis of wetenschappelijke waarde. Ze vertellen het verhaal van Nederland en worden beschermd zodat ze behouden blijven voor toekomstige generaties. In Nederland zijn ruim 63.000 gebouwde, aangelegde en archeologische rijksmonumenten.