De werkzaamheden om de orgelkas van het zogeheten Peter Gerritsz-orgel in de Koorkerk in Middelburg te verplaatsen naar het CollectieCentrum (CC NL) in Amersfoort starten op 30 augustus. In het CC NL gaat de kas in quarantaine en krijgt het een conditiecheck. Daarna wordt onderzocht hoe de orgelkas en het binnenwerk weer verenigd kunnen worden.
Gebouwd voor de Nicolaïkerk in Utrecht
De orgelkas maakt deel uit van het laatmiddeleeuwse Peter Gerritsz-orgel, een uniek instrument omdat het voor zover bekend het oudste orgel ter wereld is, waarvan zowel de oorspronkelijke orgelkas (de houten kas om de pijpen) als het binnenwerk bewaard zijn gebleven. Het gotische orgel werd in late 15de eeuw (tussen 1478 en 1481) door orgelbouwer Peter Gerritsz gebouwd voor de Nicolaïkerk in Utrecht. Toen het instrument hier voor de eredienst niet meer bruikbaar bleek, is het in 1885 aangekocht door de Staat der Nederlanden. Zo kwam het orgel in de rijkscollectie van het Nederlandsche Museum voor Geschiedenis en Kunst, nu het Rijksmuseum.
[Tekst gaat verder onder de afbeelding]
Beeld: © RCE
De kas van het Peter Gerritszorgel in de Koorkerk in Middelburg.
Orgelkas en binnenwerk weer bij elkaar
De kas (ombouw) van het Peter Gerritsz-orgel werd in 1952 geplaatst in de Koorkerk van Middelburg en in bruikleen gegeven door het Rijksmuseum. Het binnenwerk van het Peter Gerritsz-orgel werd niet gerestaureerd en herplaatst, maar bleef bij het Rijksmuseum in opslag en bevindt zich momenteel in het CC NL. Met de overbrenging van de orgelkas naar het CC NL komen de oorspronkelijke onderdelen van het oude instrument weer bij elkaar in de rijkscollectie, waar ze kunnen worden onderzocht en geconserveerd. De verwachting is dat orgelkas en binnenwerk kunnen worden geplaatst op een orgelbalkon in de Utrechtse Nicolaïkerk, de kerk waar het orgel oorspronkelijk voor werd gemaakt.
Kas van Harenkarspel-orgel naar Middelburg
Ter vervanging van de kas van het Peter Gerritsz-orgel krijgt de Middelburgse Koorkerk een andere orgelkas van grote historische waarde. Het is afkomstig van het zogenaamde Harenkarspelorgel, genoemd naar de plaats waar het orgel omstreeks 1750 in de kerk heeft gehangen. De kleurrijk beschilderde orgelkas, eveneens deel van de rijkscollectie, voert terug naar midden 16de eeuw. Datering, stijl en kleur passen goed bij het interieur van de Koorkerk.