De bescherming van werelderfgoed is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de landen die het UNESCO Werelderfgoedverdrag hebben ondertekend. Het Koninkrijk der Nederlanden heeft zich hiermee verbonden aan de zorg voor uitzonderlijk cultureel en natuurlijk erfgoed. Dit brengt verantwoordelijkheden met zich mee, zoals het goed beheren van het erfgoed, het opstellen van beheerplannen en het regelmatig rapporteren aan UNESCO over de staat van instandhouding. In Nederland werken verschillende partijen samen om aan deze internationale verplichtingen te voldoen. Elk van hen heeft een eigen rol in het beschermen, beheren, promoten en bewaken van het Nederlands werelderfgoed.
Wie is betrokken bij het Nederlands werelderfgoed
Bij het Nederlands werelderfgoed zijn betrokken:
- de beheerders van de werelderfgoederen
- Stichting Werelderfgoed Nederland
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) (natuurlijk erfgoed)
- Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en Directie Erfgoed en Kunsten (cultureel erfgoed)
- Nationale UNESCO Commissie
Beheerders van werelderfgoederen
De beheerder (ook wel siteholder genoemd) van een werelderfgoed zorgt ervoor dat het in goede staat blijft. Dat kan een particulier eigenaar, een stichting, een overheid of een combinatie hiervan zijn. Om de zes jaar rapporteren beheerders aan UNESCO hoe het monument ervoor staat. Daartoe houden ze alle veranderingen en maatregelen bij. Belangrijk is dat ze het werelderfgoed toegankelijk houden voor het publiek zonder de waarde aan te tasten.
Stichting Werelderfgoed Nederland
De Stichting Werelderfgoed Nederland brengt Nederlandse werelderfgoederen onder de aandacht van het grote publiek. Dat doet ze door:
- Collectieve promotie via een marketingplan, een merkengids en een gezamenlijke website
- Samen te werken op het gebied vrijwilligersmanagement
- Het opstellen van educatief materiaal voor scholen
- Te stimuleren dat beheerders van erfgoed hun kennis delen.
Rijksoverheid
Het ministerie van OCW is het coördinerend beleidsdepartement voor werelderfgoed. OCW is daarnaast verantwoordelijk voor het beleid voor cultureel werelderfgoed. Het natuurlijke werelderfgoed valt onder de beleidsverantwoordelijkheid van de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, Samen bepalen ze het Nederlandse werelderfgoedbeleid. Dit omvat de algemene strategie voor het Werelderfgoed, het beheer van de Nederlandse voorlopige lijst.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
De RCE voert het werelderfgoedbeleid uit door:
- Op te treden als coördinator werelderfgoed voor het Koninkrijk der Nederlanden (formeel contactpunt/focal point voor het UNESCO Werelderfgoedcentrum in Parijs).
- Het ontvangen van de verplichte meldingen van ontwikkelingen, door medeoverheden, inclusief benodigde rapportage naar UNESCO.
- Het opstellen van voorbereidingsdossiers en coördineren van beheersplannen
- Advisering richting en samenwerking met de siteholders/beheerders
- Samen met de Stichting Werelderfgoed Nederland het publiek te informeren.
De RCE is het nationale aanspreekpunt voor alle administratie en correspondentie met UNESCO en haar adviesorganen (ICCROM, ICOMOS en IUCN) met betrekking tot de werelderfgoedlocaties in het Koninkrijk der Nederlanden. Regio-adviseurs van de RCE vormen het eerste aanspreekpunt voor elke sitemanager.
Nationale UNESCO Commissie
De Nationale UNESCO Commissie is een onafhankelijke commissie die de Nederlandse regering adviseert over het werelderfgoedbeleid. Elk land dat lid is van UNESCO heeft een eigen nationale commissie. Haar taakveld omvat de volle breedte van UNESCO. Binnen het domein Werelderfgoed is haar rol om de samenleving, de overheid en beheerders van werelderfgoed met elkaar te verbinden en het gedachtengoed van UNESCO in Nederland bekend te maken.