De RCE biedt veel mogelijkheden om stage te lopen. Zo ook in de architectuurhistorie. Wanneer je start en hoe lang je stage duurt, is afhankelijk van het onderwerp en de regels vanuit je opleiding. Jouw stage kan bijdragen aan (online) publicaties, adviezen, bescherming, vergroting van kennis en ontsluiting van bronnen. Op deze pagina lees je over de mogelijkheden, voorwaarden en hoe te solliciteren.
Beeld: Lieke Droomers
Stagairs van de RCE op werkbezoek bij Fort Honswijk
Architectuurhistorie bij de RCE
Bij de RCE werken architectuurhistorici als specialist binnen de afdeling Monumenten en Collecties, of als adviseur in de regioafdelingen. Zij houden zich bezig met ontwikkelingen in en aan beschermde monumenten, zoals restauraties en herbestemmingen. Afhankelijk van het soort stage en onderwerp ligt het zwaartepunt tijdens je stageperiode bij een van deze afdelingen. Beide werken nauw samen en wisselwerking vindt vanzelfsprekend plaats.
Stageonderwerpen
- Grensoverschrijdend typologisch boerderij-onderzoek, met name internationaal gericht (o.a. Oldambster boerderij, loshoes).
- Inventariserend onderzoek naar typologie van middelgrote agrarische erfbebouwing in Nederland, zoals wagenschuren, kap- en veldschuren.
- Ontwikkelen van een systematiek voor vergelijkend woonhuisonderzoek.
- 3D-uitwerking van bouwhistorische documentaties (zwaartepunt op innovatieve constructies).
- Verwerking van bouwhistorische fenomenen in GIS (onderwerpen in overleg).
- Inventariseren en analyseren van bouwhistorische fenomenen door de tijd heen (deuren, glasformaten, gootstenen, hijswielen, kaarsnissen, sleutelstukken, etc.). Hierbij is telkens de vraag: wat zijn de oudste, wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen, wat is het verspreidingsgebied?
Glasramen zijn de ‘ogen’ van een gebouw, maar ook onderdelen die kwetsbaar zijn, veel ontwikkeling hebben doorgemaakt en vaak worden vervangen. De diversiteit van glassoorten en de materiaal-technische innovaties daarin zijn groot. Daardoor zijn typen glas vaak kenmerkend voor een bepaalde tijd of functie. Glas is een belangrijk onderdeel voor de duiding, datering, uitstraling en herkenbaarheid van gebouwen en bouwfases.
- Gebruik en bevestiging van glasreclames: welke bevestigingsmethoden en -materialen werden gebruikt voor glaspanelen die als reclame op gevels werden gebruikt?
- Inventarisatie van twintigste-eeuwse glasramen in gebouwen in Nederland. Wat is er nog over: museaal, buiten musea, in rijksmonumenten, in openbare gebouwen. Welke technieken zijn er gebruikt en welke kunstenaars en glazeniers zijn hierbij betrokken?
- Typologie van draadglas door de tijd heen (ca. 1850 - 1990): wat zijn de technologische ontwikkelingen en hoe hebben die het product beïnvloed? Het doel van dit onderzoek is om een tool te ontwikkelen waarmee je snel draadglas kunt identificeren en dateren. Daarmee draag je bij aan de waardering en bescherming van bijzondere ramen.
- Inventarisatie van glazen bouwstenen in Nederland. Welke types zijn er nog te vinden en in welke hoeveelheden? In welke perioden vallen deze te dateren? Het doel van dit onderzoek is om een overzicht van de huidige situatie te krijgen, die kan dienen als onderlegger voor conserveringsstrategieën.
- Hoe ging het ontwerpen met en het plaatsen van weervast staal in gebouwen in zijn werk? In dit project wordt gewerkt met oral history om details in werkwijze te documenteren. Dit is onder andere belangrijk voor toekomstige restauraties en urgent omdat de mensen die er in de beginperiode (pakweg jaren 1960) mee hebben gewerkt dit nu nog kunnen vertellen.
- Het registreren van de collectie van het voormalig Museum Ravenstein, nu grotendeels ondergebracht bij de opleiding Creatief Vakman bij het Sint Lucas. De collectie vlakglas- en emaillekunst is een aantal jaren geleden overgedragen aan de opleiding, maar tot op heden nog niet goed ontsloten en daarmee is belangrijke informatie niet toegankelijk.
- Tuinarcheologie: Welke tuinvondsten zijn er gedaan (synthese van archeologische rapporten) en zijn die vondsten een direct gevolg van de onderzoeksvraag van de opgraving? Zijn er aanbevelingen voor verbetering van de vraagstellingen voor toekomstig onderzoek?
- Schrijven van een kennisbankartikel over de kleur van gepleisterde gevelafwerking in de negentiende eeuw.
- Schrijven van een kennisbankartikel over vloerschilderingen.
- Inventarisatie van nader te bepalen categorie muurschilderingen (t.b.v. een database).
- Inventarisatie van gepolychromeerde poortjes en geveldecoraties en analyse van de omgang daarmee in de adviespraktijk.
- Onderzoek naar de geschilderde afwerking van natuursteen.
Onderzoek naar (restauratie)architect W.A. (Wim) Heineman uit Velp en zijn oeuvre. Welke restauratie-opvattingen hanteerde hij, wat was zijn werkwijze en hoe kunnen we zijn werk waarderen als onderdeel van de architectuurgeschiedenis en monumentenzorg?
Inventarisatie en analyse van de afwerking van natuursteensteensoorten in interieur en exterieur (Romeins – heden).
Het Programma Post 65 Erfgoed van de RCE houdt zich bezig met het erfgoed uit de periode 1965-1990. Het programma beoogt het vergroten van de aandacht en waardering voor bijzondere en waardevolle locaties uit deze periode. Dit betreft architectuur, stedenbouw, groenaanleg en kunst in de openbare ruimte. Het programma werkt daarnaast aan de eerste aanwijzingen van rijksmonumenten uit de Post 65-periode.
Tijdens deze stage doe je onderzoek naar politiebureaus, kantongerechten en/of brandweerkazernes in Nederland. De keuze voor het te onderzoeken gebouwtype wordt in overleg met jou gemaakt. Je onderzoekt en beschrijft beknopt de Post 65-geschiedenis van het gebouwtype en licht bijzondere voorbeelden uit. Daarvan achterhaal je wat er nog over is van het interieur, wie de initiatiefnemer was en welke architect of welk ontwerpbureau betrokken is geweest. Ook ontwikkelingen rondom het ontwerp- en bouwproces vormen onderdeel van het onderzoek.
Werkwijze
Je combineert literatuuronderzoek met (archief)onderzoek. Naast het verzamelen van informatie uit bestaande bronnen krijg je de mogelijkheid om locatiebezoeken af te leggen aan enkele gebouwen. Waar mogelijk voer je gesprekken met betrokken partijen, zoals eigenaren, ontwerpers of beheerders. Om duiding te kunnen geven aan de enorme voorraad Post 65-erfgoed en potentiële rijksmonumenten beter te kunnen selecteren, heeft de RCE verhaallijnen opgesteld. Deze betrek je in je onderzoek.
Resultaat
De stage resulteert in een rapport over de totstandkoming en ontwikkelingsgeschiedenis van politiebureaus, kantongerechten en/of brandweerkazernes uit de Post 65-periode in Nederland, geïllustreerd met uitgewerkte voorbeelden. De samenvatting kan worden geplaatst op de kennisbank van de RCE.
Voor wie
De stage is geschikt voor masterstudenten met kennis van erfgoed en architectuur. In het bijzonder sluit de opdracht aan bij studenten architectuurgeschiedenis. Van stagiairs wordt verwacht dat zij beschikken over goede onderzoeks- en schrijfvaardigheden, analytisch vermogen en affiniteit met veldwerk. Daarnaast is het belangrijk dat stagiairs in staat zijn om het onderzoek grotendeels zelfstandig te organiseren en uit te voeren.
Duur en vorm
De stage heeft een duur van drie tot zes maanden en kan zowel individueel als in de vorm van een duo-stage met een medestudent worden uitgevoerd.
Stagebegeleiders
-
Barbara Speleers (programmaleider Programma Post 65)
-
Manon Fonteijn (adviseur architectuurhistorie & onderzoeker Post 65)
Het Programma Post 65 Erfgoed van de RCE houdt zich bezig met het erfgoed uit de periode 1965-1990. Het programma beoogt het vergroten van de aandacht en waardering voor bijzondere en waardevolle locaties uit deze periode. Dit betreft architectuur, stedenbouw, groenaanleg en kunst in de openbare ruimte. Het programma werkt daarnaast aan de eerste aanwijzingen van rijksmonumenten uit de Post 65-periode.
Tijdens deze stage doe je onderzoek naar de ontwikkeling van grootschalige verkeersinfrastructuur in de periode 1965-1990. Denk aan spoorlijnen en stationsgebieden, luchthavens, autosnelwegen en havengebieden waar grootschalige industriële activiteiten het landschap ingrijpend hebben veranderd.
Het startmoment voor deze onderzoeksopdracht is september 2026.
De RCE beheert een kennisbank. De kennisbank bestaat uit twee delen: een deel waar men kennisartikelen over cultureel erfgoed kan lezen en een deel dat per pagina kennis over een rijksmonument ontsluit. We zoeken een (bachelor)student die het leuk vindt om kennispagina’s per monument te maken rondom een te schrijven artikel. Hierbij kun je denken aan onderwerpen als winkelen, straf, lezen, waterbeheer. Maar je zou ook kunnen kiezen voor een architect of een bouwmateriaal, als je er maar rijksmonumenten aan kunt relateren.
Dit is een flexibele opdracht afhankelijk van de duur van je stage en het onderwerp/de onderwerpen. Je levert hiermee een bijdrage aan het digitaal ontsluiten van kennis over ons erfgoed voor eigenaren, gemeentes, architecten en belangstellenden.
Wat bieden wij:
- Werkervaring bij een professionele erfgoedorganisatie
- Ruimte voor ontwikkeling van kennis
- Opbouwen van een interessant netwerk
- Begeleiding bij praktische en theoretische stage (WO, HBO en MBO)
- Stagevergoeding
Wat verwachten wij van jou:
- Je volgt een opleiding met aandacht voor (Nederlandse) architectuurgeschiedenis
- Je hebt enige kennis van het erfgoedveld
- Je bent nieuwsgierig en leergierig
- Je toont initiatief
- Je kunt zelfstandig werkzaamheden verrichten
- Je bent integer
Interesse of meer informatie?
Heb je interesse in een stage bij de RCE? Reageren kan het hele jaar door. Stuur een mail met een korte motivatie waarom je stage wil lopen, welk onderwerp je aanspreekt, welke opleiding je volgt, de duur van je stage en je cv naar p&o-box.rce@cultureelerfgoed.nl. Ook wanneer je nog vragen hebt over een stage of afstudeeronderzoek kun je per e-mail contact opnemen.