Klof: een plek vol geesten uit het verleden

Klof

In 2021 maakte Osepa de multimedia-installatie Klof: Bario di Spiritu, Spiritu Bin, Spiritu Bai. Door de combinatie van licht, video en geluid loop je als bezoeker een andere wereld binnen. Klof draait om een op het oog onschuldige plek op Curaçao van twee parallel lopende wegen van ongeveer driehonderd meter lang. Langs de wegen staan rijen hoge bomen waarvan de toppen elkaar raken, waardoor er een tunnel of kloof (Klof) ontstaat. Vier videoschermen leiden je over deze weg, terwijl op het vijfde het verhaal in verschillende scenes langzaam duidelijker wordt. Ondertussen laten de geesten hun stem horen en verschijnen door het licht. Een kunstwerk dat zich niet volledig laat vangen in woorden, maar dat je moet ervaren.

Diepere verleden

Bario di Spiritu, Spiritu Bin, Spiritu Bai betekent vrij vertaald in het Papiaments ‘Buurt van de geesten; de geest komt, de geest gaat’. Het is een uitdrukking die samenhangt met de spirituele volksvertellingen die het eiland rijk is. Als kind al hoorde Osepa vele verhalen over de plek, die vaak samenhingen met spoken en geesten, verhalen die hem angst aanjaagden. Tegenwoordig is het vooral een gevaarlijke weg waar veel ongelukken gebeuren, maar het nog niet vertelde verhaal waar deze weg toe leidt, is spookachtiger en gewelddadiger. Dit is de plaats waar in 1795 tot slaaf gemaakte personen in opstand kwamen en een bloedige slag met hun Nederlandse onderdrukkers leverden. Een plek met een wreed verleden, waarvan de geesten tot op de dag van vandaag aanwezig lijken te zijn.

Dit verborgen verhaal uit de koloniale tijd, dat uit ons collectieve geheugen is verdwenen, zorgt voor een historische laag in het werk. Osepa onthult met zijn installatie het komen en gaan van geesten uit het verleden. En legt een diepgaande reflectie op de overdracht van koloniale trauma’s bloot, die door de tijd heen vervormden maar nog altijd sterk aanwezig zijn. Dit werk en het onderzoek dat eraan gekoppeld is heeft de kunstenaar aangezet tot verder denken. Momenteel werkt hij aan andere werken rondom het thema Klof, want er zijn nog meer verhalen uit het verleden die een weg verdienen naar het heden.

De rituelen van Kevin Osepa

Klof past naadloos in het oeuvre van Osepa waarin Caribische rituelen en verhalen, die vaak van mond tot mond werden doorverteld, een basis vormen. Door middel van onderzoek en een eigen twist aan de rituelen zorgt hij ervoor dat de verhalen worden gehoord èn gezien, want naast vele tentoonstellingen won hij in 2022 tijdens het Nederlands Filmfestival een gouden kalf voor zijn korte film La última ascensió. In 2025 kreeg Osepa de Prix de Rome uitgereikt voor zijn werk Lusgarda.

Schenking

Klof: Bario di Spiritu, Spiritu Bin, Spiritu Bai maakt deel uit van een grotere schenking van de Hartwig Art Foundation aan de Rijkscollectie in 2023. Het Production-Collection Fund van deze stichting gaf een groep hedendaagse kunstenaars de mogelijkheid een ambitieus kunstwerk of project uit te werken. Dit resulteerde in kunstwerken die een nauwe relatie hebben tot de actualiteit en veelal een sterke boodschap uitdragen. De komende jaren wordt de schenking vanuit de Hartwig Art Foundation aan de Rijkscollectie RCE uitgebreid. Alle objecten uit deze schenking, waaronder Klof: Bario di Spiritu, Spiritu Bin, Spiritu Bai zijn beschikbaar voor bruikleen.

Deze blog is geschreven door Dorian Meijnen, conservator Moderne en Hedendaagse kunst bij de RCE, en is onderdeel van de serie Kunstwerk van de Maand.