Dit najaar is het zover: de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) organiseert de zevende editie van het unieke uitwisselingsprogramma Sharing Stories on Contested Histories. Deze keer in een vernieuwd jasje! Remco Vermeulen, senior adviseur Internationale Samenwerking Roerend Erfgoed bij RCE, verklapt hoe dát eruit ziet. Een gesprek over uit je bubbel komen, meer ruimte voor de zwarte kant van gebouwd erfgoed en een splinternieuw alumninetwerk.
Beeld: © Reinwardt Academie / Jorne Vriens
Participants in the most recent edition of the exchange also visited the Castle of Good Hope, built in 1679.
Musea wereldwijd herkennen de uitdagingen rond betwist erfgoed. Want hoe verbind je conflicterende perspectieven op ons verleden? En hoe presenteer je beladen collecties en verhalen uitnodigend en inclusief? Dat is een pittige klus. Sinds 2018 organiseert de RCE daarom met de Reinwardt Academie het uitwisselingsprogramma Sharing Stories on Contested Histories. Bedoeld voor jonge erfgoedprofessionals wereldwijd, om samen na te denken over betwist erfgoed in deze tijd. In november dus de zevende editie.
Uit je bubbel
En die wordt nét anders dan de vorige, vertelt Remco. Tijdens de uitwisseling kunnen deelnemers laagdrempelig praten over zeer moeilijke erfgoedthema’s. Super actueel, want veel musea hebben betwist erfgoed in hun collecties. Of zitten zelfs in een koloniaal pand. We brengen specialisten uit allerlei landen en met verschillende achtergronden samen, die met dezelfde thema’s worstelen. We dagen hen uit om de eigen 'bubbel' te verlaten. Om elkaars kijk op de zaak te horen, vrijuit te discussiëren en zo nieuwe inzichten op te doen. Dat principe blijft gelijk. Maar dit jaar focussen we volledig op museumprofessionals. Voorheen deden ook erfgoedspecialisten bij organisaties zonder collectie mee. Maar die collecties zorgen er juist voor dat deelnemers praktijkervaring en eigen worstelingen meebrengen. Precies dat krijgt deze editie veel meer aandacht.
Eigen actueel vraagstuk
Van elke deelnemer wordt straks namelijk gevraagd een eigen casus in te dienen. En die cases worden het fundament van het programma. Remco: Eerder werkten deelnemers vooral aan Nederlandse cases rond betwist erfgoed. Nu vragen we hen om een eigen actueel vraagstuk mee te nemen, waar de deelnemers elkaar over gaan adviseren. Zo raakt het direct hun werkrealiteit en kunnen ze er na dit programma meteen mee verder in de eigen musea.
Pand met pijnlijk verleden
In de zevende editie komt er ook aandacht voor gebouwd erfgoed. Remco: Want naast museumcollecties heeft gebouwd erfgoed soms zeer beladen kanten. Zoals allerlei mooie grachtenpanden uit de 17e eeuw, waar slavernij een pijnlijke stempel op drukt. Ook zijn er zijn musea wereldwijd die zelf in een koloniaal pand zitten. Hoe ga je hiermee om? Hoe vergroot je de bewustwording hierover? En hoe geef je als museum gezicht aan die verschillende kanten van de geschiedenis? Dit jaar geven we gebouwd koloniaal erfgoed ook een plek in het programma.
Splinternieuw netwerk
En er is nog een opvallende verandering. Dit jaar krijgt het uitwisselingsprogramma een splinternieuw alumninetwerk. Een wens van deelnemers en de RCE, volgens Remco. We willen dat het programma veel meer wordt dan een serie online sessies en een intensieve ontmoetingsweek. Deelnemers houden soms wel contact met elkaar. Maar we gaan dit vanaf nu actief faciliteren. Zodat er duurzame verbindingen ontstaan; tussen deelnemers, tussen deelnemers en de RCE en ook met de organisaties die meewerken aan het programma.
Besloten platform
Hoe dat eruit ziet? Samen met enkele deelnemers van de 2024-editie gaan we het de komende periode invullen
, vertelt Remco. Sowieso komt er een besloten LinkedIn-groep. Het wordt een platform om te discussiëren, actuele inzichten te delen en vragen aan elkaar te stellen. Ook denken we aan het jaarlijks organiseren van enkele webinars, bedacht en verzorgd door alumni zelf.
Dichter bij elkaar
Het alumninetwerk maakt de uitwisseling extra aantrekkelijk voor nieuwe deelnemers, verwacht Remco. Het programma krijgt zo meer betekenis. Bovendien gaat de RCE voor het uitwisselingsprogramma nauwer samenwerken met het Consortium Koloniale Collecties. Waarin het Rijksmuseum, het Wereldmuseum, Museum Bronbeek, NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies en de RCE zijn vertegenwoordigd. Dat brengt de deelnemers en deze organisaties nóg dichter bij elkaar. We kijken enorm uit naar de vernieuwde zevende editie van het programma. Een prachtkans voor iedereen met uitdagende erfgoedvraagstukken, die op zoek is naar een bredere kijk en nieuwe inzichten.
Zevende editie
Dit voorjaar hebben geïnteresseerden zich aangemeld voor de zevende editie van Sharing Stories on Contested Histories. Deze vindt plaats van september tot en met november 2025. Het uitwisselingsprogramma is voor beginnende museumprofessionals uit de 24 RCE-partnerlanden. Onderdeel van de aanmelding is het indienen van een eigen casus. Net als in 2024 bestaat de uitwisseling uit online sessies en een ontmoetingsweek in Nederland.