Kennisdag Roerend erfgoed

Wat kan AI vandaag al betekenen voor de collecties? In deze interactieve workshop verkennen we aan de hand van herkenbare casussen hoe AI wordt toegepast binnen het collectiebeheer en welke mogelijkheden dit biedt voor de dagelijkse praktijk. Je krijgt inzicht in waar AI vandaag al wordt ingezet in de erfgoedpraktijk, wat het concreet kan opleveren in het dagelijks werk en hoe dit zich vertaalt naar de eigen organisatie en werkprocessen. Ook gaan we in op belangrijke (ethische) aandachtspunten, waaronder het veilige en verantwoorde gebruik van AI binnen de eigen organisatie. De workshop wordt verzorgd in samenwerking met Courante/Datamachine. De RCE werkt met dit bureau samen op het gebied van AI en oral history en AI en termenlijsten.

Met Courante/Datamachine.

In een collectievisie wordt vanuit een gedegen kennis van een collectie een perspectief voor de toekomst geschetst. Om een collectievisie voor je organisatie te kunnen formuleren, zijn diverse instrumenten en bouwstenen beschikbaar, zoals: de missie, de kernwaarden en de strategische doelen van een organisatie. Verder kunnen de collectie-anatomie, de tijdlijn, de swot en de veldanalyse gebruikt worden.

In de workshop leer je welke bouwstenen je op welke wijze kunt inzetten en welke uitdagingen dit met zich meebrengt.

Met Frank Bergevoet (RCE).

CollectieNederland.nl wordt vernieuwd – en dat heeft impact op jou als bronhouder. Wat gaat er veranderen, welke mogelijkheden biedt het nieuwe platform, en hoe zorg je ervoor dat jouw collectie zo goed mogelijk zichtbaar is? We nemen je mee in de vernieuwingen en geven inzicht in wat eraan komt en wat dit voor jouw organisatie betekent.

Vervolgens ga je in een praktische workshop zelf aan de slag met Linked Open Data. Geen ingewikkelde technische uitleg, maar concrete handvatten om jouw erfgoed beter vindbaar en bruikbaar te maken. Kom langs, laat je inspireren en ga naar huis met tips die je direct kunt toepassen.

Met Manon Pasmans (RCE).

Tijdens de sessie dynamische kennisdeling bieden we je gelegenheid om op een interactieve en praktijkgerichte manier kennis en ervaringen uit te wisselen met collega’s van andere collectiebeherende instellingen. In de sessie wordt een open space gecreëerd waarin je je eigen vraag, je eigen uitdaging of je eigen knelpunt kunt voorleggen aan andere deelnemers aan de Kennisdag. Vervolgens oogsten we de reacties op die vraag, uitdaging of dat knelpunt. Onder het motto: samen weten we meer, brengen we op deze wijze het erfgoedveld vooruit. Daarbij is jouw input essentieel.

Met Diede Bos (RCE).

In Nederland wordt erfgoed traditioneel ingedeeld in afzonderlijke domeinen, zoals roerend erfgoed, gebouwd erfgoed, landschappen, archeologie, archieven en immaterieel erfgoed. In de samenwerking met collega-instellingen en professionals in het Caribisch deel van het Koninkrijk merken we bij de RCE echter steeds opnieuw dat deze indeling ook anders benaderd kan worden. De grenzen tussen de verschillende erfgoeddomeinen blijken minder strikt, en materieel erfgoed is onlosmakelijk verbonden met immateriële waarden en betekenissen.

Op basis van ervaringen uit twee recente projecten gaan we hier verder op in. Samen met de deelnemers aan deze workshop verkennen we welke werkwijze het meest passend is voor erfgoedsamenwerkingen in het Caribisch gebied.

Met Remco Vermeulen (RCE).

Met een goed geregistreerde collectie bescherm je erfgoed tegen (informatie)verlies en beschadiging, voldoe je aan de eisen van de erfgoedwet en museumnorm, en deel je gemakkelijk je collectie online. Tijdens deze workshop ontdek je wat de minimale publicatievoorwaarden zijn voor digitale platforms als CollectieNederland.nl, Europeana en WO2net. We gaan hiervoor aan de slag met een digitaal-erfgoed-coach en behandelen het belang van (data)standaarden, gecontroleerde vocabulaires, rechtenstatements en het schonen van je collectiedata. Neem je laptop mee en download OpenRefine om samen aan de slag tijdens deze praktische workshop!

Met Monica van Uffelen (RCE), Camiel de Kom (RCE) en erfgoedcoaches Nynke Kuypers (Kubus Erfgoed) en Rowan Huiskes (Erfgoedhuis Zuid-Holland).

Veel kunstenaarsnalatenschappen zijn momenteel kwetsbaar. In deze workshop introduceren we het fenomeen kunstenaarsnalatenschappen en verkennen we de reikwijdte ervan en belangrijkste uitdagingen die daarmee samenhangen. Denk aan zaken als eigendom en eigenaarschap, waardering & selectie en de rol van nabestaanden, musea, archieven en andere erfgoedinstellingen

Vanuit de praktijk van de RCE schetsen we waarom kunstenaarsnalatenschappen juist nu aandacht vragen. Daarbij is er ruimte om verschillende perspectieven naast elkaar te zetten en zowel persoonlijke en institutionele betrokkenheid  te delen.

Met Michel van Duijnen en Diede Bos (beide RCE).

De kunstcollectie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt zichtbaar gemaakt via bruiklenen. Ongeveer een kwart daarvan gaat naar niet-museale instellingen, zoals ministeries, ambassades, historische huizen en openbare locaties. Waarom en hoe we dat doen, en welke afwegingen daarbij spelen, lichten we toe aan de hand van de publicatie Bruiklenen aan niet-museale organisaties (2019).

De afgelopen jaren ontvangen we steeds vaker aanvragen uit Suriname en het Caribisch deel van het Koninkrijk. Zo werkten we recent mee aan de inrichting van het Elisabeth Samsonhuis in Paramaribo. Dit traject leerde ons dat flexibiliteit en wederzijds vertrouwen minstens zo belangrijk zijn als vaste procedures.

We delen onze ervaringen – van voorstel tot transport en installatie – en gaan graag met jullie in gesprek over (internationale) niet-museale bruiklenen. Jullie ervaringen en vragen zijn daarbij van harte welkom.

Met Froukje van der Meulen (RCE).

De RCE beheert een deel van de rijkscollectie, waarvan een selectie te zien is in het hoofdkantoor in Amersfoort. Over deze collectie zijn verschillende verhalen te vertellen, die verspreid over twee verdiepingen in het gebouw aan bod komen. Loop mee met de collectiebeheerders van de RCE en ontdek welke accenten zij leggen bij het presenteren van de collectie. Laat je verrassen door de bijzondere objecten en hun achtergrond.

Met Froukje van der Meulen (RCE).

Je bent het vast wel eens tegengekomen op een tekstbordje naast een object in het museum: Verworven door de Staat met toepassing van artikel 67, derde lid van de Successiewet 1956, kwijtschelding van successierecht. Maar wat is de kwijtscheldingsregeling eigenlijk? Wie kan daar gebruik van maken? Hoe werkt deze regeling? Wat is de rol van de musea? En: zou dit ook interessant kunnen zijn voor het museum waar ik werk?

Ben je op zoek naar het antwoord op deze of andere vragen over de kwijtscheldingsregeling? Kom naar het spreekuur, stel je vraag en krijg uitleg hoe musea, groot of klein, deze regeling kunnen benutten om hun collectie te verrijken.

Met Simone Vermaat (RCE).

Stel je jezelf wel eens de vraag: Als er een calamiteit plaats vindt, welke objecten willen we dan als eerste in veiligheid brengen? De RCE en de Museumvereniging ontwikkelden met behulp van RaadSaam, een Selectiekader; een plan in drie stappen dat richting geeft bij het maken van keuzes bij het in veiligheid brengen van collectiestukken. In een crisissituatie is geen tijd voor discussie, dan moet er gehandeld worden In de workshop, begeleidt door RaadSaam, doorloop je het stappenplan en komen ook zaken aan bod als: wie beheert de evacuatielijst, hoe houd je hem actueel en met wie deel je hem. Uiteraard is ruimte om elkaar te bevragen en om tips en ervaringen te delen.

Met Cecile van der Tweel (RCE) & RaadSaam.

Wat doe je als je radioactief materiaal in je depot of tentoonstelling vindt? Geen paniek in ieder geval! Deze stoffen zitten er al een hele tijd, maar er zijn wel acties nodig, dus bewustwording is belangrijk. In de negentiende en begin twintigste eeuw zijn er ontdekkingen gedaan die gevolgen hadden voor de productie van bepaalde categorieën objecten. Zo werd uraniumglas, vaak onder de naam Annagroen-glas, een populair verzamelobject. En radiumverf is voor lichtgevende wijzers op horloges en meetapparatuur veelvuldig toegepast. Ook in natuurhistorische collecties kunnen mineralen of fossielen aanwezig zijn die radioactief zijn. Alhoewel deze materialen wetenschappelijk of (cultuur)historisch van groot belang kunnen zijn, is de wetgeving heel strikt: sinds februari 2018 moet je voor het beheer van dit soort objecten een vergunning hebben. In deze workshop wordt ingegaan op het herkennen van de objecten met mogelijke straling en de stappen die je vervolgens moet ondernemen. Met wie moet je contact opnemen en hoe krijg je een vergunning? Hoe bescherm je jezelf tegen mogelijk schadelijke blootstelling aan radioactiviteit?

De workshop wordt gepresenteerd in samenwerking met Naturalis Biodiversity Center, het Teylers Museum en het Nationaal Militair Museum.

Met Alexandra van Kleef (RCE).

Deze turbulente tijden brengen mogelijk nieuwe dreigingen en risico’s voor je collectie met zich mee. Denk aan de gevolgen van klimaatverandering, maatschappelijke spanningen, protestacties, sabotage, cyberaanvallen of verstoringen van cruciale voorzieningen zoals stroom of internet. Wat gebeurt er met jouw organisatie én collectie als zoiets gebeurt? De RCE en de Museumvereniging ontwikkelden met behulp van RaadSaam, de Wegwijzer Weerbaarheid collectiebeherende instellingen die het gesprek over deze dreigingen binnen de organisatie op gang kunnen brengen. Dat gesprek willen we voeren in deze workshop, onder begeleiding van RaadSaam. We verkennen drempels én de concrete eerste acties die morgen al genomen kunnen worden. Wacht dus niet op een crisis maar voer nu het gesprek.

Met Cecile van der Tweel & RaadSaam.

Plastics in museumcollecties hebben speciale zorg nodig. Zij vertonen tijdens opslag en tentoonstellen vaak problemen, zoals verkleuring, uitbloei, plakkerigheid, verkruimeling of geven een sterke geur af. Om objecten die (deels) gemaakt zijn van plastic onder de juiste condities te kunnen bewaren, is identificatie cruciaal. De online Plastic Identificatie Tool (PIT)  helpt bij het identificeren van plastics in museumobjecten.

In deze workshop duiken we in de wereld van de plastics. Je leert werken met de online PIT om plastics te herkennen. We gaan een stap verder dan alleen kijken; we gebruiken onder andere onze neus als instrument. Daarnaast maak je kennis met de innovatieve methode van het Rijkserfgoedlaboratorium om geurende componenten te vangen en te analyseren in het lab.

Met Suzan de Groot (RCE).