Gebouwde omgeving

De ruimtelijke nalatenschap van een gedeeld verleden kent een grote variatie aan verschijningsvormen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het 17e-eeuwse stadhuis in Jakarta, het stedenbouwkundig weefsel van Galle (Sri Lanka), de oude suikerplantages langs de Commewijnerivier in Suriname, het Lefortovopark in Moskou of de Oosterspoorlijn in de voormalige Transvaal. De instandhouding van deze gebouwde en ontworpen structuren vraagt om een integrale aanpak.

Groep mensen bij VOC-munitiedepot in Trincomalee, Sri Lanka

VOC-munitiedepot in Trincomalee, Sri Lanka

Integrated Conservation

Een nieuw bestaan als museumstuk of historisch artefact biedt meestal onvoldoende overlevingskans. Voor een duurzaam toekomstpersperspectief is het van belang dat dit erfgoed zich verbindt aan de actuele maatschappelijke opgaven. Zo verbreedt het niet alleen zijn bestaansbasis, maar vervult het tegelijk een rol van betekenis in een veranderende samenleving. Deze erfgoedbenadering staat internationaal bekend als Integrated Conservation.

Nederland zet bij de samenwerking met de GCE-landen in op thema’s die in eigen land urgent zijn: de stedelijke vernieuwing (rood),de transformatie van het platteland (groen), de toenemende wateropgaven (blauw) en de veranderingen in de krimpregio’s. Op deze wijze levert Nederland niet alleen actuele expertise aan de partnerlanden, maar haalt ook nieuwe kennis voor toepassing in ons land. Een wederzijds belang zal naar verwachting een duurzame samenwerking opleveren.

Samen het doel bereiken

Resumerend wordt met de samenwerking in het kader van het gedeeld erfgoed het volgende beoogd:

  • een duurzame instandhouding van het gedeeld erfgoed
  • het brengen van kennis en expertise naar de partnerlanden
  • het halen van kennis en expertise uit de partnerlanden
  • een vruchtbare internationale samenwerking binnen het thema erfgoed en ruimte

Voorbeeldprojecten

Revitalisering van Ternate

In de 17e eeuw vormde het minuscule eiland Ternate, gelegen in de Molukse archipel een belangrijke handelspost voor de VOC vanwege de lucratieve specerijenhandel. De imposante historische binnenstad staat vandaag de dag onder grote druk; enerzijds vanwege over-ontwikkeling, anderzijds vanwege verwaarlozing. Op verzoek van de lokale autoriteiten en in samenwerking met de plaatselijke erfgoedorganisaties heeft de Rijksdienst een advies uitgebracht over de ontwikkelingspotenties van de historische karakteristieken. In dit advies, dat als basis voor planontwikkeling wordt gebruikt, staat beschreven hoe de historie kan worden ingezet om de stad weer aantrekkelijk te maken voor wonen, werken en recreëren. 
Lees meer over deze samenwerking.

Urban Heritage Strategies cursus

Periodiek organiseert de Rijksdienst samen met het Institute for Housing and Urban Development Studies een multilaterale training over het sociaal en economisch potentieel van erfgoed in stedelijke ontwikkeling. Deelnemers krijgen de mogelijkheid om een eigen casus in te brengen, wat soms aanleiding vormt tot verder samenwerken.
De cursus van 2011 resulteerde in het handboek Heritage as an Asset for Inner City Development.

Publicatie over publiek-private samenwerking

In 2015 is door de Rijksdienst onderzoek gedaan naar de rollen van publieke en private partijen in de revitalisering van historische binnensteden. Het resultaat is een uitgebreide studie met diverse praktijkvoorbeelden. Met deze publicatie wil de Rijksdienst erfgoedprofessionals ondersteunen en inspireren bij hun vragen over publiek-private samenwerking als strategie bij het revitaliseren van historische binnensteden.
Download de publicatie Public and Private Roles in Historical Inner City Revitalization