Energiemaatregelen

De afgelopen decennia heeft zich op het gebied van duurzame energie een flinke schaalvergroting voorgedaan. De plaatsing van windturbines blijft niet onopgemerkt. Er verschijnen ook steeds meer zonneparken in het landschap, van soms wel tientallen hectares groot. Planmakers staan voor de opgave om deze nieuwe energiebronnen in te passen in het landschap.

Boerderij met zonnepanelen omgeven door windmolens van een windmolenpark in Zeewolde.
©Siebe Swart
Boerderij met zonnepanelen omgeven door windmolens van een windmolenpark in Zeewolde.

De modernste windturbines die nu toegepast worden hebben een veel groter vermogen. Ze hebben een tiphoogte (inclusief rotorblad) van ongeveer 200 meter. Vergelijk hiermee de hoogste kerktoren van Nederland: de Domtoren in Utrecht is 112,32 meter.

Inpassing is maatwerk

De inpassing van windturbines en zonneparken in ons landschap is maatwerk. Waar is ruimte, waar liggen cultuurhistorische elementen die we willen behouden en wat is de karakteristiek van het landschap? Allerlei factoren waar planmakers rekening mee moeten houden. Via Regionale Energiestrategieën bepalen 30 energieregio’s in Nederland waar het beste duurzame elektriciteit opgewekt kan worden.

In stand houden, inpassen en transformeren

Ieder project vraagt om een ontwerp op maat, passend bij de gebiedseigen karakteristieken van het landschap. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed adviseert drie strategieën als het gaat om opwekken van zonne- of windenergie in een cultuurlandschap. De strategieën lopen in de praktijk vaak in elkaar over. De strategieën zijn:

  • in stand houden
  • inpassen
  • transformeren

In de brochure Ruimte voor Energie en Erfgoed zijn deze strategieën uitgewerkt in samenhang met een aantal ruimtelijke uitgangspunten die kunnen helpen bij het zoeken naar mogelijkheden.

Landelijke karakteristieken

De ruimtelijke karakteristieken van de belangrijkste energiemaatregelen zijn nu te vergelijken met de ruimtelijke karakteristieken van afzonderlijke landschapstypen.

De uitkomsten betreffen landschapstypen en soorten energiemaatregelen: welke ingreep is passend bij het landschapstype en welke niet? Deze posters helpen een inschatting te maken. Elk bevat een kaart van Nederland met toelichting. Op beide kaarten staan de RES-regio’s aangegeven.