Open Monumentendag Duurzaamheidsprijs

Het thema van Open Monumentendag (OMD) 2022 is Duurzaamheid. Daarom neemt de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed samen met het Nationaal Restauratiefonds en Nederland Monumentenland het initiatief voor de OMD Duurzaamheidsprijs. Hiermee willen we een monument belonen dat toonbeeld is van verduurzaming. Er zijn inmiddels drie finalisten gekozen door de jury. Het publiek en een groep vakexperts bepalen vanaf half augustus wie de Groene Sleutel krijgt uitgereikt op 8 september, tijdens het openingsevent van de Vriendenloterij Open Monumentendag in Ede.

Drie finalisten

Uit de 36 aanmeldingen voor de Open Monumentendag Duurzaamheidsprijs zijn door de jury drie finalisten gekozen: het Elevatorhuis in Rotterdam, de monumentale watertoren De Reusch in het Limburgse Schimmert, en het Oldschool Hotel in het Gelderse Winterswijk.

Open Monumentendag Duurzaamheidsprijs

Titel over beeld van twee personen die een grote groene sleutel aan elkaar doorgeven:
Het thema van Open Monumentendag is Duurzaamheid.

Titel:
De Reusch van Schimmert
Schimmer, Limburg

Nico Eurelings
Initiatiefnemer, eigenaar de Reusch van Schimmert

'De Reusch van Schimmert is een 38 meter
hoge watertoren hier in Zuid-Limburg.
Ik heb deze watertoren gekocht in 2015
met het idee:
Duurzaam behoud van de watertoren
van en voor Schimmert en omstreken.
Bovendien is de Reusch van Schimmert...
één van de weinige energieneutrale
rijksmonumenten van Nederland.

Titel over beeld van twee personen die een grote groene sleutel aan elkaar doorgeven:
Op 8 september wordt de Groene Sleutel overhandigd aan de winnaar.

Titel:
Oldschool Hotel

Jeroen Schreurs
Initiatiefnemer, mede-eigenaar Oldschool Hotel

'Mijn oude middelbare school
kwam leeg te staan en ik dacht direct:
Daar moeten we iets
voor onze generatie gaan realiseren.
Het gebouw heeft zowel een openbare
als een private functie gekregen.

Titel:
Gosse Visser
Wethouder gemeente Winterswijk

'Als gemeente hadden we
een aantal harde eisen.
Een hele belangrijke was
dat het pand gasloos moest worden.'

Titel over beeld van twee personen die een grote groene sleutel aan elkaar doorgeven:
Stem mee op www.openmonumentendag.nl/duurzaamheidsprijs

Titel:
Elevatorhuis
Rotterdam

Gijs van Lookeren Campagne
Initiatiefnemer, eigenaar Elevatorhuis

'Toen ik het Elevatorhuis in 2016 kocht
dacht ik: Nu heb je een prachtig
historisch pand, maar het was niet duurzaam.
Mijn doel was om van het pand
een duurzaam gebouw te maken.
Dat je ook van een rijksmonument
een duurzaam pand kan maken
van een label G naar een label A.'

Afsluitende titelkaart:
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Stem mee op:
Openmonumentendag.nl/duurzaamheidsprijs

Nederland Monumentenland

Restauratiefonds

Drie monumenten zitten in de finale voor de Open Monumentendag Duurzaamheidsprijs: het Elevatorhuis in Rotterdam, watertoren De Reusch in Schimmert en het Oldschool Hotel in Winterswijk.
Drie monumenten zitten in de finale voor de Open Monumentendag Duurzaamheidsprijs: het Elevatorhuis in Rotterdam, watertoren De Reusch in Schimmert en het Oldschool Hotel in Winterswijk.

Stimulans

Wat maakt een verduurzaamd monument tot toonbeeld? Dat kan zijn vanwege de gebruikte technieken, maar ook vanwege een voorbeeldige samenwerking tussen eigenaar, gemeente, architect en aannemer. Het zijn voorbeelden die een stimulans zijn voor andere monumenteigenaren en erfgoedprofessionals. 

Groene Sleutel

Vanaf half augustus wordt aan het publiek gevraagd om via een poll op openmonumentendag.nl de voorkeur aan te geven voor een van de drie finalisten. Erfgoedprofessionals doen hetzelfde tijdens een expertmeeting op het openingsevent van de Open Monumentendag op 8 september. ’s Avonds wordt de uiteindelijke winnaar bekend gemaakt. Deze krijgt tijdens de feestelijke opening van Open Monumentendag 2022 de OMD Groene Sleutel uitgereikt. In de jury zitten Susan Lammers, directeur Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Kees-Jan Dosker, directeur Nationaal Restauratiefonds en Harald de Boer, directeur Nederland Monumentenland.

Criteria voor nominatie

  • Het monument is niet langer dan vijf jaar geleden verduurzaamd. 
  • Bij de verduurzamingsmaatregelen zijn state-of-the-art technieken gebruikt.
  • Alle betrokken partijen, onder wie opdrachtgever, gemeente, adviseur(s), architect, aannemer, financier en leveranciers hebben op voorbeeldige wijze samengewerkt. 
  • Er is gebruikgemaakt van alle relevante kennis die beschikbaar is.

Bijzondere vermelding

Een bijzondere vermelding is er tot slot nog voor de inzending uit Middelburg: sinds 2018 tot de zomer van 2022 is hier een Duurzame Monumentencoach (DUMO-Coach) aangesteld om monumenteigenaren te ontzorgen in het verduurzamen van hun monument. Die ontzorging begint bij de Monumentenwacht met een Duurzaam Monumentenpaspoort en leidt via het vergunningstraject met de gemeente naar een plan dat kan worden aanbesteed bij minimaal drie marktpartijen. De eigenaar maakt vervolgens een keuze en gunt het werk waarbij de DUMO-Coach de planning en kwaliteit bewaakt en uiteindelijk met de klant en de aanbieder de verduurzamingsmaatregelen oplevert. Het gaat hier om een waardevol en inspirerend proces, en daarom noemenswaardig, aldus de jury.