U bent eigenaar of beheerder van een rijksmonument. Wat moet u weten en waar heeft u mee te maken?
Als eigenaar of beheerder heeft u een particulier belang bij uw monumentale bezit. Maar monumenten vertegenwoordigen ook een collectief belang. Als getuigenissen van ons gemeenschappelijke verleden en als waardevolle elementen in de leefomgeving. Dat collectieve belang verklaart de betrokkenheid van overheden en organisaties die een rol spelen bij de bescherming en instandhouding van monumenten.
Dat betekent dat u met regels te maken heeft waarin de omgang met het monument is vastgelegd. Maar dat betekent ook dat u niet alleen staat in de zorg voor uw monumentale bezit.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed kan u vertellen met welke regels u te maken krijgt en heeft de kennis in huis om u te adviseren over bijvoorbeeld onderhoud en financiering.
Wat is een rijksmonument?
- Onroerende zaken die minstens vijftig jaar oud zijn en van algemeen belang wegens hun schoonheid, hun betekenis voor de wetenschap of hun cultuurhistorische waarde.
- Terreinen die van algemeen belang zijn vanwege aanwezige onroerende zaken zoals hierboven genoemd.
Categorieën
Nederland telt ruim 52.000 rijksmonumenten. Dat aantal bestaat uit 33.000 woonhuizen, 6.500 boerderijen, bijna 4.000 kerken en kerkonderdelen, ruim 1.400 openbare gebouwen, 1.400 archeologische monumenten, 1.300 groene monumenten, 1.250 molens, bijna 1.000 kastelen en buitenplaatsen. De overige behoren tot de categorie verdedigingswerken, liefdadige en horeca-instellingen en losse objecten.
Naast rijksmonumenten zijn er ook provinciale en gemeentelijke monumenten. Drenthe, Noord-Holland en Zuid-Holland hebben provinciale monumenten, die meestal karakteristiek voor de provincie zijn.
Gemeentelijke monumenten
Ongeveer de helft van de gemeenten heeft een eigen monumentenlijst met in totaal bijna 40.000 monumenten. Er bestaan grote verschillen in omvang van de lijsten, aard van de objecten en mogelijkheden voor subsidie of andere ondersteuning. Ook stads- of dorpsdelen kunnen onder een gemeentelijke bescherming vallen.
