Als gevolg van de veranderende regelgeving zijn de eisen die gesteld worden aan het verrichten van archeologisch onderzoek sterk aangescherpt (KNA, RIA).
Dit betekent dat ook voor amateurarcheologen nieuwe regels gelden. Onder speciale omstandigheden is het mogelijk dat er nog steeds onderzoek wordt verricht door amateurarcheologen. Vanzelfsprekend geldt dit wanneer zij deelnemen aan onderzoek door een gecertificeerd bedrijf of een gemeente met een opgravingsvergunning.
In een beperkt aantal gevallen is het ook mogelijk dat amateurarcheologen zelfstandig onderzoek verrichten onder de opgravingsbevoegdheid van de Rijksdienst. Het betreft twee situaties. In de eerste plaats in het geval van een toevalsvondst, waarbij geen andere oplossing voorhanden is aangezien de archeologische resten dezelfde dag of de dag erop worden vergraven. De andere situatie doet zich voor wanneer er geen indicatie van de provinciaal of gemeentelijk archeoloog of de Rijksdienst is dat er een professionele opgraving dient plaats te vinden (negatief selectieadvies). Toestemming tot het verrichten van een opgraving kan met het formulier worden aangevraagd. Vergeet niet de toelichting op het formulier te lezen.
