Voor restauratie, sloop, verbouwing of op een andere manier wijzigen van een beschermd rijksmonument is een monumentenvergunning nodig. Die is voor alle gebouwde rijksmonumenten aan te vragen bij de gemeente. In een aantal gevallen vraagt de gemeente de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om advies over vergunningaanvragen.
Advies over monumentenvergunning
Per 1 januari 2009 is de Monumentenwet 1988 gewijzigd onder meer op het punt van de beperking van de ministeriële adviesplicht bij aanvragen voor een monumentenvergunning. Dit betekent dat alle gemeenten sinds deze datum
- bevoegd zijn te beslissen over aanvragen voor een monumentenvergunning
- een monumentenverordening moeten hebben
- over een onafhankelijke en deskundige monumentencommissie dienen te beschikken
De Rijksdienst adviseert op grond van de wetswijziging nog maar in een beperkt aantal gevallen. In veel gevallen kan de gemeente volstaan met het advies van de gemeentelijke monumentencommissie. Daardoor is een onafhankelijk en deskundig advies van deze commissie van grotere betekenis geworden.
Verplichte adviesaanvraag
Gemeenten zijn verplicht de Rijksdienst om advies te vragen wanneer de monumentale waarden van een beschermd monument in het geding zijn.
Het gaat om de volgende ingrepen:
· (gedeeltelijke) afbraak
· ingrijpende wijzigingen vergelijkbaar met gedeeltelijke afbraak
· reconstructie
· herbestemming: het wijzigen van de functie
Deze criteria zijn vastgelegd in de Regeling ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een monumentenvergunning (Staatscourant 2008, nr 2667).
Adviesverzoek
Voor zo’n adviesaanvraag is een standaardformulier opgesteld. Dit adviesverzoekformulier kunt u bij de volledige aanvraag voegen.
Niet-verplichte adviesaanvraag
Om een zorgvuldige invoering van de maatregel te bevorderen heeft de Rijksdienst in 2009 nog een advies gegeven op elke aanvraag. Dit overgangsregime is met ingang van 1 januari 2010 beëindigd. Dat betekent dat buiten de adviesplicht om alleen nog in uitzonderlijke gevallen aanvragen die niet onder de criteria van de regeling vallen in behandeling worden genomen. Per brief van 25 november 2009 zijn alle gemeenten hiervan op de hoogte gesteld. In twijfelgevallen kunt u contact opnemen met de consulent van uw regio.
Andere belangrijke wijzigingen
Adviesplicht provincie
De adviesplicht van de provincie is per 1 januari 2009 vervangen door een adviesmogelijkheid. Het is aan de provincies om te bepalen hoe zij met deze adviesmogelijkheid om willen gaan en dit aan de gemeente kenbaar te maken.
Wijziging monumentencommissie
In de wet is vastgelegd dat de gemeente over een onafhankelijke en deskundige monumentencommissie moet beschikken. Burgemeester en wethouders van de desbetreffende gemeente kunnen geen lid van de monumentencommissie zijn. Binnen de commissie dienen ten minste enkele leden deskundig te zijn op het gebied van cultuurhistorie, bouw- en architectuurhistorie, restauratie, cultuurlandschap en stedenbouw.
Mededeling ontwerpbesluit
In alle gevallen, dus ook als geen advies wordt gevraagd, dient de gemeente de Rijksdienst mededeling te doen van de terinzagelegging van het ontwerpbesluit (artikel 14a, zesde lid, van de Monumentenwet 1988). Deze mededeling kan ook digitaal worden gedaan via Mededeling ontwerpbesluit.
Mededeling definitief besluit
De bestaande verplichting om de Rijksdienst mededeling te doen van de definitieve beschikking is uitgebreid. De gemeente geeft tevens een omschrijving van de aard van de werkzaamheden (artikel 16, zesde lid, Monumentenwet 1988). Ook deze mededeling kan digitaal gedaan worden via Mededeling definitief besluit.
Wijziging ten opzichte van de proefperiode in 2008
De verplichting uit de proefperiode om ten minste melding te doen van niet-adviesplichtige ingrepen is per 1 januari 2009 komen te vervallen.
Alle gemeenten zijn per brief geïnformeerd over de wijzigingen in de Monumentenwet.
