Met ingang van 1 januari 2009 geldt de Beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2009.
Sinds 1 januari 2009 richt de Rijksdienst zich op het aanwijzen van beschermde monumenten die zijn opgenomen in zogenaamde aanwijzingsprogramma’s. Uit de periode van vóór 1940 gaat het om het aanwijzingsprogramma van monumenten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Voor de periode 1940 of later is er het aanwijzingsprogramma topmonumenten uit de Wederopbouwperiode 1959 tot en met 1965, dit in navolging op de ‘top 100’ uit de periode 1940 tot en met 1958. Ten aanzien van de archeologische monumenten zal het aanwijzingsprogramma gericht blijven op het beschermen van monumenten die bijdragen aan een evenwichtiger monumentenbestand. Dit zijn de hoofdlijnen van de nieuwe Beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2009.
Archeologie
Het bestand aan beschermde archeologische monumenten laat op een aantal vlakken lacunes zien, zo luidt de conclusie van het RACM-rapport “Uit balans”. In 2008 heeft toenmalig minister van Cultuur Ronald Plasterk 23 archeologische monumenten ter bescherming voorgedragen, die voor een deel in de lacunes voorzien. Ook voor de komende jaren zal er met behulp van een meerjarig aanwijzingsprogramma worden toegewerkt naar een archeologisch monumentenbestand dat representatief is voor wat globaal in of op de Nederlandse bodem te vinden is aan sporen uit het verre verleden.
Wederopbouw
Wat betreft de wederopbouw gaat het om het vervolg op de periode 1940 tot en met 1958, namelijk de periode 1959 tot en met 1965. Bij deze monumenten geldt dat er sprake moet zijn van een vergelijkbare monumentale waarde als van de monumenten uit de periode 1940-1958. Daartoe zal weer gebruik worden gemaakt van het landelijk referentiekader dat de afgelopen jaren door de Rijksdienst is opgebouwd en dat daartoe zal worden aangevuld. Suggesties voor aanwijzing van bouwwerken die niet zullen worden opgenomen in het aanwijzingsprogramma, kunnen worden ingediend indien de monumenten voldoen aan de in de beleidsregel vermelde criteria.
- Suggesties voor bescherming
- Meer over Wederopbouw
Nieuwe Hollandse Waterlinie
In 2008 is bij de Rijksdienst het project ‘Aanvullende aanwijzing en verfijning Nieuwe Hollandse Waterlinie’ van start gegaan, ter aanvulling op de reeds bestaande, maar in enkele opzichten onvolledige, bescherming. Dit aanwijzingsprogramma voorziet in een complexgewijze bescherming van de onderdelen. Vlakelementen zoals schoots- en inundatievelden worden niet aangewezen. Hiervoor is planologische bescherming een betere oplossing.
- Meer over de Nieuwe Hollandse Waterlinie
Monumenten in herstructureringswijken
De Beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2009 bevat het voornemen om in een beperkt aanwijzingsprogramma monumenten aan te wijzen in herstructureringswijken, ofwel de aandachtswijken. Begin mei 2011 besloot staatssecretaris Zijlstra van Cultuur dit voornemen niet uit te voeren. De reden voor dat besluit is toegelicht in een brief van de Rijksdienst aan de Raad voor Cultuur van 7 juni 2011.
De Beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2009 is gepubliceerd in de Staatscourant van 5 januari 2009, nr 169.
